جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 3670- تاریخ : 1395/04/23 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران (چهارشنبه)

 د‌‌ر گذر تاريخ 

«مسجد خانم»؛ بنايي فراموش شده از عهد قاجار

مريم اخوان صالح

مسجد خانم از بناهاي دوره قاجاريه در محله فخيم الدوله زنجان، واقع شده است. اين بناي تاريخي در ارديبهشت 1354 به‌عنوان يکي از آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

مسجد خانم در داخل بافت تاريخي شهر زنجان و در ضلع غربي خيابان سبزه ميدان واقع شده است.

اين مسجد و مدرسه از جمله بناهاي مذهبي و تاريخي شهر زنجان است، كه در محله قديمي فخيم الدوله قرار دارد. مسجد خانم فاقد گنبد و داراي 2 مناره بسيار زيبا است.

اين بنا توسط استاد اسماعيل بنا و به سفارش يكي از بانوان متمكن در اواخر دوره قاجار ساخته شده است. تاريخ ساخت اين بنا به استناد کتيبه سردر در اين بناي مذهبي اسلامي به سال 1323 هجري قمري برمي‌گردد.

وجود مناره‌هاي قطور و كوتاه بر فراز سردر كه داراي تزئينات بديع آجر كاشي است، قابل مقايسه با مناره‌هاي مدرسه سپهسالار تهران است.

تزئينات درگاه ورودي و همچنين سطوح فوقاني حجره هاي مشرف به ميانسرا كه با يك عقب نشيني نماهايي با قوس جناغي، هلالي به وجود آورده مزين است به نقوش هندسي، گل و بوته كه عموما با رنگ هاي رايج در دوره قاجار يعني رنگ هاي زرد، نارنجي، سياه، سفيد و صورتي رنگ آميزي شده است.

تمامي شيوه‌هاي به کار رفته در معماري مسجد خانم منحصرا از خصوصيات معماري دوره قاجار است.

ميان سراي مسجد خانم هشت ضلعي است كه در ضلع هاي شرقي، غربي و شمالي آن 12 حجره براي سكونت طلاب علوم ديني ساخته شده است.

اين بنا به درخواست «جميله خانم» دختر حسين قلي خان ذوالفقاري نظام الدوله خواهر ذوالفقار خان اسعد الدوله ساخته شده است.

«جميله خانم» قبل از اتمام بنا وفات کرده و دختر خود «قمر تاج خانم» را به عنوان نخستين متولي آنجا، به موجب وقفنامه اي كه در 22 محرم الحرام سال 1326 هجري قمري تنظيم گرديده، برگزيد.اين بنا به درخواست «جميله خانم» دختر حسين قلي خان ذوالفقاري نظام الدوله ساخته شده و به همين دليل به مسجد خانم معروف است.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
ورزشي
گالري
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون