جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 3518- تاریخ : 1394/10/01 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران(سه شنبه)

 رويا صدر مطرح کرد
 اقبال جامعه به طنز غيررسمي 

 
رويا صدر مي‌گويد: اقبال به سمت طنز غيررسمي رفته است و حتي طنز رسمي هم در قدوقامت و قالب طنزهاي غيررسمي ارائه مي‌شود.اين طنزپرداز در گفت‌وگو با ايسنا، درباره وضعيت طنز امروز گفت: موقعيت طنز امروز را بايد به دو بخش تقسيم کنيم و پيشرفت آن را از دو ديد کمي و کيفي در فضاهاي رسانه‌اي رسمي و غيررسمي بسنجيم. با توجه به گسترش وسايل ارتباط جمعي و فضاي رسانه‌اي طنز، هر دو بخش رسمي و غيررسمي از نظر کمي گسترش پيدا کرده است.

او افزود: در حال حاضر در فضاي رسمي شاهد ايجاد صفحات طنز در روزنامه‌ها هستيم و در اين صفحات با چهره‌هاي جديد طنز مواجه مي‌شويم. در خبرگزاري‌ها و سايت‌ها هم اين اتفاق رخ مي‌دهد.

او درباره طنز در فضاي غيررسمي بيان کرد: در رسانه‌هاي غيررسمي (فضاي مجازي اعم از فيس‌بوک و وبلاگستان، اپليکيشن‌ها و ...) به علت گسترش فضاي مجازي و اقبال جامعه به استفاده از آن، اين کميت افزايش يافته است. در اين رسانه‌ها هم افراد جديدي به سهولت بدون اين‌که در فضاي رسمي طنز حضور داشته باشند شناخته شده‌اند.

صدر با بيان اين‌که البته بايد در نظر داشت بخش رسمي و غيررسمي طنز داد و ستد دارند، تشريح کرد: يعني بسياري از چهره‌هاي رسمي فضاي طنز از فضاي غيررسمي مانند فيس‌بوک يا تلگرام به عنوان تريبون استفاده مي‌کنند. همچنين برخي از طنزپردازان فضاي غيررسمي خودشان را از اين طريق به فضاي رسمي طنز معرفي کرده‌اند. اما اين دو بخش از نظر زبان، قالب، انتخاب و پرداخت سوژه با هم تفاوت دارند.

اين پژوهشگر طنز درباره ويژگي‌هاي فضاي غيررسمي طنز اظهار کرد: فضاي غيررسمي آزادتر و دموکراتيک‌تر است. از سويي مطالب آن عمدتاً کمتر کار شده است. همچنين چه از نظر مضمون و چه قالب گمان مي‌کنم از ذائقه مخاطب بيشتر تاثير مي‌پذيرد. حتي مي‌بينيم که در سال‌هاي اخير فضاي رسمي طنز در زبان و قالب به طرز فزاينده‌اي از فضاي طنز غيررسمي تاثير پذيرفته است و به طرز محسوسي ذائقه مخاطبي را در نظر گرفته که حوصله ندارد با پيچيدگي طنز سروکله بزند و با فرم پيچيده روبه‌رو شود. به عبارت ديگر اين روزها خيلي از طنزها را که در مطبوعات و يا سايت‌ها مي‌خوانم حس مي‌کنم به اصطلاح "تلگرامي" شده‌اند.

او سپس درباره خصوصيات طنز امروز گفت: طنز واژگاني و کلامي (بخصوص اصطلاحات عاميانه و روزآمد) نقش بسيار مهمي در آثار طنز امروز دارد. اين سبک سريع با مخاطب ارتباط برقرار مي‌کند. در حقيقت طنز در حال ساده شدن است و خيلي کم قالب‌آفريني مي‌بينم. البته قالب‌آفريني وجود دارد، اما کم پيش مي‌آيد که شاهد قالبي باشم که احساس کنم حرف جديد و متفاوتي دارد و ماندگار مي‌شود.

رويا صدر درباره ويژگي‌هاي طنز سياسي بيان کرد: درباره طنز سياسي بايد بگويم مرجعيت طنز در فضاي رسمي شکسته شده است. در اواخر دهه 60 و اوايل دهه 70 زياد در برخورد با اتفاق‌هاي روز مي‌شنيديد که: "حالا ببينيم گل‌آقا چه مي‌گويد" و يا: "ديدي گل‌آقا چي نوشته؟!"مردم مطالب يک ستون در روزنامه محافظه‌کار «اطلاعات» را همه جا نقل مي‌کردند و حس مي‌کردند صابري حرف دل‌شان را مي‌زند. اما با گسترش فضاي مجازي، روزنامه مرجعيتش را از دست داده است.

او ادامه داد: البته اين فقط مختص طنز نيست. روزنامه‌نگاري در معناي عام به‌خصوص درباره موضوعات سياسي که فضا محدودتر و خط قرمزها شديدتر است، مرجعيتش را از دست داده است.

اين طنزپرداز با اشاره به جايگزيني فضاي غيررسمي در ساير موارد مربوط گفت: اين امر بخصوص در مورد مضاميني از آثار طنز که با تابوها اعم از سياست، تفکر و اخلاقيات ارتباط دارد بيشتر ديده مي‎شود و مخاطب ترجيح مي‌دهد که دغدغه‌هايش را در ارتباط با اين موضوعات در فضاي غيررسمي دنبال کند که آزادتر است.

او در ادامه خاطرنشان کرد: اکنون نشريات خوبي مانند «خط‌خطي» وجود دارد که در طي زمان توانسته مخاطب را جذب کند و جزو نشريات پرتيراژ به حساب آيد اما مانند «گل‌آقا» تاثير و نفوذ همه‌گير در جامعه ندارد و به نوعي مرجعيت يک مجله يا ستون طنز که مخاطب خواسته خودش را در آن متجلي ببيند در طي زمان کمرنگ شده است.

صدر درباره نقش آثار طنز در انتخابات بيان کرد: در هر حال فکر مي‌کنم با توجه به تجربه انتخابات‌هايي که داشته‌ايم در آستانه انتخابات فضا بازتر مي‌شود و اين امر مي‌تواند به نوعي گشودگي فضا را براي اصحاب طنز نيز فراهم کند. تحرکات سياسي بيشتر مي‌شود، جامعه زنده‌تر مي‌شود، سياست بيشتر وارد زندگي روزمره مي‌شود و طنز به جهت مردمي بودنش اهميت بيشتري پيدا مي‌کند.

او در ادامه گفت: در اين زمان بده بستان فضاي طنز رسمي و غيررسمي بيشتر مي‌شود و از اين رو مخاطب فضاي مجازي هم از طنز رسانه‌هاي رسمي استفاده مي‌کند. از اين رو در آستانه هر انتخاباتي طنز در رسانه‌ها (حتي با درنظرداشتن ريزش مخاطبان نشريات) بي‌شک در افکار عمومي نقش دارد، هر چند باز هم محدوديت‌هايي که در فضاي طنز رسمي وجود دارد باعث مي‌شود مخاطب با احتياط بيشتري با آن برخورد کند.

اين پژوهشگر طنز با بيان اين‌که بايدها و نبايدها در طنز در جامعه ما خيلي سليقه‌اي است، اظهار کرد: در بسياري از اوقات تعابير شخصي و سوء برداشت‌ها محدوده کار را براي طنزنويس مشخص مي‌کند. طنز با ايهام و استعاره و ديگر صنايع ادبي سروکار دارد و در اين ميان طنزنويس يا کاريکاتوريست نمي‌داند از اثرش چه برداشتي مي‌شود و چه پيامدي به دنبال دارد!

او همچنين افزود: پيش آمده که منظور طنزنويس يا کاريکاتوريست از يک اثر چيزي بوده و چيز ديگري برداشت شده و مشکلاتي براي او و رسانه‌اش به وجود آمده است. اين نبود امنيت شغلي، محدوده نامعلوم و برخوردهاي از روي کج‌فهمي از مهم‌ترين مشکلات طنزپرداز است.

صدر در پايان خاطرنشان کرد: ما قبل از هر چيزي به امنيت و تمرين رواداري نياز داريم. رواداري به مرور به جاي آن‌که بيشتر شود، کمتر شده است. تعصب‌هاي قومي، شغلي و ... کار را براي طنزنويس مشکل‌تر مي‌کند. در چنين شرايطي جامعه و مسئولين بيش از هر چيز بايد اقتضائات اثر طنز را در نظر بگيرند. طنز مبتني بر نقد است ولي در هر حال يک اثر هنري است و واقع‌نما نيست. واقع‌نما انگاشتن طنز دامنه سوء تعبيرها و سوء تفاهم‌ها را گسترش مي‌دهد.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
ورزشي
گالري
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون