جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 1733- تاریخ : 1388/05/18 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران - (يكشنبه)

 راههاي غني سازي اوقات فراغت
 ضرورت برنامه ريزي و غني سازي اوقات فراغت 

جوانان و مسائل آنان موضوعي است که اهميت آن بر هيچکس پوشيده نيست زيرا جوانان پايه گذاران فرهنگ آينده سرزمين خويش هستند و حفظ ارزشها يي که بابهايي گران بدست آمده به عهده آنها مي باشد . از ميان مسائل متعدد اجتماعي ، مشکلات جوانان از موقعيت برجسته اي برخوردار است تا جايي که اگر هدايت کنندگان کشور با تمام تلاش شان مسائل جوانان را در درجه اول اهميت قرار دهند کاري نابجا نکرده اند . همانطور که مي دانيم يکي از مسائل جوانان چگونگي گذران اوقات فراغتشان مي باشد اگر براي گذران وقت آزاد جوانان هيچ امکاناتي و برنامه ريزي نشده باشد فعاليتهاي مسئولين براي شکوفا شدن استعدادهاي آنان ، سلامت جسم و روان و کسب مهارتهاي گوناگون و ... و بودجه کلاني که براي پيشرفت آنها هزينه شده به هدر خواهد رفت . اوقات فراغت براي همه وجود دارد ولي آنچه حائز اهميت است شيوه گذراندن آن است و اگربه انحراف کشيده شود بسيار مخرب و تضعيف کننده فرد و اجتماع مي باشد ، اگر در برنامه ريزي ها براي گذران اوقات آزاد تدابير لازم اتخاذ شود از اتلاف وقت آزاد مخالفت خواهد شد پس اولين قدم شناخت بهترين روش غني سازي اوقات فراغت جوانان مي باشد که مي تواند استفاده صحيح از امکانات اقتصادي ، فرهنگي ، اجتماعي باشد .
با توجه به اهميت قابل توجهي که اوقات فراغت در سلامت جسم وروان و کسب مهارت هاي گوناگون و رشد وتعالي شخصيت در جوانان را دارا مي باشد بنابر اين مي توان گفت اوقات فراغت بهترين و مناسب ترين فرصت براي برخورداري از برنامه و نظم در امور مختلف و پرهيز از آشفتگي و به هدر ندادن نيرو و انرژي و غلبه بر کاهلي و تنبلي است . پس اگر بتوان اوقات فراغت جواناني که سنين 14 الي 18 سالگي را مي گذرانند با روشهاي اصولي و فراهم کردن امکانات مناسب به اوقات فراغتي پر بار تبديل نمود .
سلامت جوان و نوجوان وبه طبع آن سلامت جامعه را تضمين خواهيم کرد نتايج سودمند اين تحقيق نشان مي دهد که داشتن برنامه هاي هدايت شده و پر بار از طرف مسئولين يا خانواده يا مدارس براي غني سازي اوقات فراغت جوانان و دور کردن آنها از خطر فساد هاي اخلاقي تا چه حد موثر مي باشد .
تحت چه شرايطي و موقعيتي مي توان اوقات فراغت بهتري براي جوانان مهيا کرد آيا مسائل اقتصادي و فرهنگي خانواده در اين زمينه مهم است اگر خانواده اي از نظر وضعيت اقتصادي مناسب نباشد پس نوجوان نمي تواند از وسايل تفريحي مناسب و يا کتابهاي و يا مکانهاي ورزشي مناسب جهت گذران اوقات فراغت خود استفاده نمايد .
تعريف اوقات فراغت :
تعريف لغوي : در فرهنگ عميد فراغت به معني آسودگي و آسايش از کار و شغل در فرهنگ دکتر معين فراغت به معناي بي اعتنايي ، وارستگي ، فرصت ، مجال حاصل کردن ،آسوده شدن و به پايان بردن کار ي آمده است
تعريف واژه فراغت در لغت نامه دهخدا چنيني آمده است : فراغت فراغ فرصت و مهلت . مجال ، آسايش ، آرامي و استراحت ضد گرفتاري از کار و شغل ، آسودگي ، آرامش .
در لغت عربي فراغت به معني اضطراب است قاموس قرآن : فرغ به معني دست کشيدن از کار معني شده است اوقات فراغت با وقت آزاد يا بيکاري ، اوقات مرده متفاوت است وقت آزاد مي تواند اعم و اوقات فراغت اخص باشد در اوقات آزاد ، کارها ووظايف متعددي چون خوردن ، خوابيدن ، شست و شو ، ديد و بازديد و ... ولي اوقات فراغت اوقاتي هستند که به ميل و اختيار فرد در راه آموختن ، آفريدن ، ساختن ، پژوهش ، تربيت ، مشارکتهاي اجتماعي ، گسترش افق فکري و در بسياري از عرصه هاي ديگر صرف مي شود .
دکتر افروز در باره اوقات فراغت چنين بيان کرده :
اوقات فراغت حساس ترين ارزشمند ترين ، پر بارترين اوقات زندگي آدمي مي باشد اين اوقات همانند شمشير دو دمي است که لبه آن مي تواند زمينه ساز خلاقيت ، هنر آرايي ، لبه ديگر آن عاملي در جهت گرايش به بزهکاري و آسيب پذيراجتماعي باشد .
جامعه شناسان براي فراغت به معني امروزي دو شرط قائلند :
اول آنکه فعاليتي باشد فارغ از اجبارهاي اجتماعي ، مذهبي ، عمومي که در آن نوعي گزينش و يا انتخاب آزاد مطرح است .
دوم اينکه کاري که از آن فرد معيشت خود را تامين مي کند از ساير فعاليتها جدا باشد با توجه به اين دو شرط فراغت عنوان نموده که : فراغت مجموعه اي از اشتقالات است که فرد با  رضايت خاطر براي استراحت يا تفريح يا به منظور توسعه آگاهي ها و فراگيري غير انتفاعي و يا مشارکت اجتماعي داوطلبانه ، بعد از رهايي از الزامات خانوادگي واجتماعي بدان مي پردازد .
همچنين زمان فراغت را نيز به دو بخش تقسيم کرده اند:   1)  زمان کار        2) زمان خارج از کار
زمان خارج از کار خود به چند دسته تقسيم مي شود : زماني که ارتباط با کار روزانه دارد مثلا  اوقاتي که صرف رفت و آمد به محل کار مي شود زماني که براي وضع احتياجات زيستي ( تغذيه ، خواب ، نظافت ) مي گذرد ، بالاخره آنچه را که مي توان فراغت نا ميد اموري است مثل مطالعه ، فعاليتهاي اجتماعي ، استراحت ، ورزش ، تماشاي نمايش و نظاير آنها پس از اوقات فراغت (وقت آزاد ) را با زماني که بعد از کار روزانه باقي مي ماند نبايد اشتباه کرد . بايد آن را جزيي از اوقات خارج از کار شمرد که صرف ارتقا» سطح فرهنگ ، ورزش ، استراحت ، فعاليتهاي اجتماعي و ........ مي شود .
اوقات فراغت براي کمک به حفظ ميراث فرهنگي جامعه وايجاد ضابطه براي جامعه از لحاظ فعا ليت هاي ايام فراغت به نحوي که مالا  در پيشبرد سطح زندگي و تمدن افراد درجامعه موثر باشد .
بهبود سطح زندگي جامعه از طريق ايجاد حس مسئوليت براي کمک به همنوع ، مشخص نمودن امکانات فردي از لحاظ رفاه ، شخصيت ، فعاليت ، و ابراز هيجانات ارتقا» سطح روابط بشري از طريق بهبود مهارتهاي اجتماعي ، تجربيات گروهي و تهذيب عادات و آداب و رسوم و احساسات ، بالا بردن سطح کارايي اقتصادي ، اجتماعي افراد کار برد دارد .
برخي نيز اوقات فراغت را جهت فرار از مشکلات روزانه ، وقت گذراني ، احساس يک زندگي تخيلي و يا مبارزه با عصبانيت و هيجان ذکر نموده اند يا عنوان شده که فراغت يک وقت اختياري است يا زماني است که شخص بدون قيد و تعهد آزاد به انجام امور مورد نظر خود باشد .
روانشناسان در باره اوقات فراغت گفته اند .
يکي از شرايط رشد عاطفي و بلوغ اجتماعي و قدرت همسازي افراد داشتن علاقه پايدار به تفريحات و اشتغالات سازنده ، سودمند  بيش ازرغبت نسبت به کار تحصيل است . امروزه يکي از اهداف آن توجه به چگونگي استفاده و گذران اوقات فراغت مي باشد .
پير فرانسوا چنين مي گويد : فعاليتهاي اوقات فراغت نقش مهمي در جبران کمبودهاي عاطفي و رواني دارد چرا که به جوانان آنچه را که در خانواده يا مدرسه فرصت ابراز و يا شناساندن آن را نيافته اند امکان ظهور و بروز مي دهد ، در اينجا لازم است درباره نوعي محروميت که بد بختانه نزد جوانان کنوني فراوان ديده مي شده و چاره انديشي و تدبير اوقات فراغت را ملزم مي گرداند تاکيد شود ، و آن محروميت هاي ناشي از زندگي تحصيلي است . و اين نتيجه همگاني کردن آپ بدون امکانات وو سايل و استاد کافي است . بدتر از همه اينکه شاگردان در معرض خطر شکست نمرات بد ، امتحانات ناموفق و .... مي باشند . بدين ترتيب آنها در اولين سالهاي بحراني زندگي خود با شکست هاي پياپي مواجه مي گردند بنابر اين مهم اين است که دانش آموز در جايي ديگري غير از مدرسه بتواند اين کمبود را جبران نمايد اين جبران به دو طريق امکان پذير مي باشد :
-1       براي فعاليت موضوعاتي انتخاب کردند که واقعا مورد توجه بوده و آنها را به خود کشانده و ذوق زندگي به ايشان ببخشد
-2       موجبات موفقيت هر چند ناچيز و کوچک را فراهم آورد تا به دانش آموزاجازه دهد به خود بگويد " هر چند که ديروز در کلاس موفق نشدم ولي امروز در فوتبال درخشيدم "
بنابر اين براي اوقات فراغت بايد تدبير جامعي انديشيد به نحوي که بتوان به جوانان سلسله اي از تفنن هاي مورد توجه آنها را با نشاني از موفقيت عرضه نمود بهر حال مسلم اين است که چگونگي گذران اوقات فراغت از جايگاه ويژه اي در فعاليتهاي اجتماعي افراد جامعه برخوردار است و اين جايگاه ويژه لزوم توجه مسئولين و سازمانها ي اجرايي را به برنامه ريزي و رهبري اين فعاليت ها روشن مي سازد و اينکه اگر با اين مسئله بطور جدي مواجه نشويم مشکلات فراواني را ايجاد مي نمايد .
هر جوان پس از پايان کارهاي روزمره و فراغت از درس روزانه وقت خود را صرف امور مورد توجه خود بنمايد و هر جوان با صرف ساعات بيکاري خود در شبانه روز علاوه بر ورزش ، مطالعه ، و بازديد علمي ، تفريحات مفيد به امور فني و صنعتي، هنري ، نجاري ، نقاشي ، موسيقي ،.......... و کارهاي ديگري که مورد علاقه خود مي باشد مي پردازد و اين جوان کمتر بدبين و مايوس و عصباني خواهند بود و اين از وظايف وزارت آپ و همکاري وزارتخانه هاي ديگر است که با کمک هم و طرح برنامه هاي مفيد خلا» ساعات بيکاري جوانان را پر نمايند .
برنامه هاي ورزشي منظم و يا مطالعه کتابهاي مفيد در زمان اوقات فراغت دانش آموزان بسيار موثر است عدم برنامه ريزي صحيح در مراکز ورزشي و مراکز علمي ( مطالعه کتاب ) بسيار براي جوانان خطرناک است و عاملي است که جوانان به سمت فعاليتهاي  ورزشي گرايش نداشته باشند .  روشي که مي توان راههاي غني سازي اوقات فراغت دانش آموزان را بررسي کرد استفاده از نظريات دانش آموزان مي باشد مي توان از پرسشنامه هايي که از قبل طراحي و برنامه ريزي شده در اختيار آنان قرار داده و نظريات آنان را در رابطه با گذران اوقات فراغت پرسيد .
در تعاريف عملياتي : ( رفتار قابل مشاهده ) با برنامه ريزي صحيح در اوقات فراغت مي توان پيشرفت تحصيلي ، فعاليتهاي اجتماعي ، اخلاقي و مذهبي آنان را مشاهده کرد . هر گاه در جامعه اي برنامه ريزي صحيح براي اوقات فراغت جوانان شده باشد جوانان آن جامعه در کليه فعاليت هاي روزانه خود موفق و در تمام کارها پيشرفت بسزايي دارند .
نظر ارسطو درباره اوقات فراغت :
او معتقد بود که فراغت موقعيتي است که فرد را براي رسيدن اهداف خود فراهم مي آورد
اومعتقد بود که شرايط اقتصادي ، شهرها از عوامل اصلي مرتبط با اوقات فراغت هستند فراغت يک وقت اختياري يا زماني است که شخص بدون قيد تعهد آزادانه مشغول به انجام امور مورد نظر خود باشد .
برخي از محققين اوقات فراغت را تقريبا  يا کاملا  معادل اوقات که به تفريح اختصاص دارد دانسته اند و سعي کرده اند با تعريف تفريح حدود دامنه فراغت را مشخص نمايند .
يکي از فعاليت هايي که مي توان در زمان اوقات فراغت به آن پرداخت وورزش است و ورزش فعاليتي است منظم برنامه ريزي شده اکثرا داراي مقررات و ضوابط بوده و بصورت مشخص و سازمان يافته مي باشد و در اکثر موارد با وسيله همراه مي باشد وورزش با هدف باعث رشد شخصيت و شادابي و لذت براي جوانا مي باشد .


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
كارتونيست
بچه هاي مدرسه
زنگ ورزش
كانون