جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 3232- تاریخ : 1393/09/27 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران(پنجشنبه)

 مشاهير  

ارشميدس

رياضيدان يوناني ( 212 – 287ق.م )

قسمت اول

ارشميدس دانشمند و رياضيدان يوناني در سال 212 قبل از ميلاد، در شهر سيراکوز يونان چشم به جهان گشود و در جواني براي آموختن دانش به اسکندريه رفت.وي بيشتر دوران زندگي خود را در زادگاهش گذرانيد و با فرمانرواي اين شهر، رابطه دوستي نزديک داشت.

در اينجا سخن از معروفترين استحمامي است که يک انسان در تاريخ بشريت انجام داده است.در داستانها چنين آمده که بيش از 2000 سال پيش در شهر سيراکوز، پايتخت ايالت يوناني سيسيل آن زمان، ارشميدس رياضيدان و مشاور دربار پادشاه يمرون، يکي از معروفترين اکتشافات خود را در خزينه حمام انجام داده است.روزي در حمام عمومي، پايش را داخل خزينه نهاد و در آن نشست.در حين انجام اين کار، بالا آمدن آب خزينه را مشاهده نمود و ناگهان فکري به مغزش خطور کرد.

او بلافاصله لنگي را به دور خود پيچيد و با اين شکل و شمايل به سمت خانه روانه شد و مرتب فرياد مي زد، يافتم، يافتم.او چه چيزي را يافته بود؟ پادشاه به او ماموريت داده بود كه راز جواهر ساز خيانتکار دربار را کشف و او را رسوا کند.

شاه هيرون بر کار جواهر ساز شک کرده بود و چنين مي پنداشت که بخشي از طلاي تاج شاهي را براي خود برداشته و باقي آن را با فلز نقره که بسيار ارزانتر بود، مخلوط کرده و تاج را ساخته است.

هر چند ارشميدس مي دانست که فلزات گوناگون وزن مخصوص متفاوت دارند، ولي تا آن لحظه اين طور فکر مي کرد که مجبور است تاج شاهي را ذوب كرده، آنرا به صورت شمش طلا قالب ريزي کند تا بتواند وزن آن را با شمش طلاي نابي به همان اندازه مقايسه کند؛ اما در اين روش، تاج شاهي از بين مي رفت، پس او به دنبال راه ديگري بود.در خزينه حمام مشاهده نمود كه آب خزينه بالاتر آمده و بلافاصله تشخيص داد که بدن او ميزان معيني از آب را در خزينه حمام پس زده و جا به جا کرده است.

وي با عجله و سراسيمه به خانه بازگشت و شروع به آزمايش عملي اين يافته کرد.او چنين انديشيد که اجسام هم اندازه، مقدار آب يکساني را جا به جا مي کنند، ولي اگر از نظر وزني به موضوع نگاه کنيم، يک شمش نيم کيلويي طلا کوچکتر از يک شمش نقره به همان وزن است(طلا تقريباٌ‌ دو برابر نقره وزن دارد).بنابراين، بايد مقدار کمتري آب را جا به جا کند.اين فرضيه ارشميدس بود و آزمايشهاي او اين فرضيه را اثبات کرد.

او براي اين کار نياز به يک ظرف آب و سه وزنه با وزنهاي مساوي داشت که اين سه وزنه عبارت بودند از:تاج شاهي، هم وزن آن طلاي ناب و دوباره هم وزن آن نقره ناب. او در آزمايش خود، تشخيص داد که تاج شاهي ميزان بيشتري آب را نسبت به شمش طلاي هم وزنش پس مي راند، ولي اين ميزان آب کمتر از ميزان آبي است که شمش نقره هم وزن آن را جا به جا مي کند.

به اين ترتيب، ثابت شد که تاج شاهي از طلاي ناب و خالص ساخته نشده، بلکه جواهر ساز متقلب و خيانتکار آن را از مخلوطي از طلا و نقره ساخته است و به اين ترتيب، ارشميدس يکي از چشمگيرترين رازهاي طبيعت را کشف کرد و آن هم اينکه، مي توان وزن اجسام سخت را به وسيله مقدار آبي که جا به جا مي کنند، اندازه گيري کرد.

اين قانون« وزن مخصوص»را اصل ارشميدس مي نامند که امروزه به آن چگالي هم مي گويند.حتي امروز با گذشت 23 قرن از آن زمان، بسياري از دانشمندان در محاسبات خود متکي به اين اصل هستند.

منبع:ره پو

ادامه دارد...


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
فرهنگ و هنر
گالري
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون