جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 2111- تاریخ : 1389/09/20 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران ( شنبه)

 قلم معلم 

جايگاه مشاهده در گزارش هاي آموزشي
نويسنده شکوه تقديسيان 
قسمت اول
اهميت مشاهده
آزمون ها و تجربه ها نشان مي دهد، حافظه بصري، نسبت به ساير حواس ماندگاري بيشتري دارد. به طوري که 75درصد يادگيري انسان از طريق حس بينايي صورت مي گيرد. علم، مجموعه اي از مطالب و روش هاي جمع آوري اطلاعات، سازمان دهي، مقايسه و ارزيابي مطالبي است که از همه حواس خود دريافت مي کنيم.
کودکان با ديدن، لمس کردن، بوييدن، شنيدن و چشيدن چيزها در محيط خود، به جذب و دروني سازي و سازمان دهي آن چه مشاهده مي کنند، مشغولند. تجربه هاي طبيعي، محيطي و آزمايشگاهي، ساختار دانشي آنان را تشکيل مي دهد که در صورت ثبات و ماندگاري، زيرساخت قابل توجهي براي درک معاني و مفاهيم پيچيده تر است.
مشاهده، راز و رمزها و دگرگوني هاي طبيعت و اشيا را به مشاهده گر مي آموزد و در پي آن، انگيزش، کنجکاوي، سوال و مسئله، مقايسه و پيش بيني به وجود مي آيد. در محيط، معمولا دو نوع مشاهده وجود دارد. يکي مشاهده طبيعت با تمام زيبايي ها و زواياي آن و ديگري مشاهده وقايعي که در اطراف خود مي بينيم و يا مي شنويم. اين وقايع، ممکن است طبيعي و يا ساختگي و همراه با برنامه ريزي باشد. 
ميزان دقت به کاررفته در حين مشاهده، تشخيص و توصيف شخص را در يک گزارش شفاهي يا کتبي، قابل توجه و خواندني مي کند. براي مشاهده اشياي محيطي، برحسب ويژگي هايي که دارند، بايد شکل، اندازه، رنگ، حجم، وزن و اگر خوردني باشند، طعم آنها مشخص شود. مثلا اگر از کودک بخواهيم، يک ليوان نوشابه را توصيف کند، بايد تمامي ابعاد آن را در نظر بگيرد. 
معلم در کلاس با ترتيب دادن برنامه هاي ساده و در دسترس مي تواند ميزان دقت و توجه دانش آموزانش را در به کارگيري حواس ارزيابي کند. شرح مشاهده توسط کودک، به او دقت در مشاهده را مي آموزد و او را نسبت به محيط حساس تر مي کند.
دانش آموزي با ديدن ليوان نوشابه فقط نگاه مي کند و نوع ظرف و يا گاهي رنگ آن مورد توجه او قرارمي گيرد. دانش آموز ديگري با ديدن ليوان نوشابه، علاوه بر ظرف و رنگ، آن را لمس مي کند تا هم دماي ظرف و هم جنس آن را تشخيص دهد. ديگري علاوه بر موارد يادشده، با قاشق، کمي از نوشابه را مي چشد. مسلما گزارش و توصيف او جامع تر و کامل تر از بقيه خواهد بود. اگر دانش آموزي طول ليوان و قطر آن را هم اندازه گيري کند، از مشاهده شيئي که ديده است، برون سازي کامل تري انجام مي دهد. 
سه دانش آموز اول، فقط کيفيت ليوان نوشابه را فهميده اند. اما آخرين دانش آموز، به کميت ليوان نوشابه هم توجه داشته و مشاهده گر دقيقي بوده است و مسلما توصيف جامع تري ارائه مي کند. 
ادامه دارد....
برگرفته از ماهنامه رشد آموزش ابتدايي، دوره چهاردهم، آذرماه 1389


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
هنري
كارتونيست
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون