جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 2111- تاریخ : 1389/09/20 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران ( شنبه)

 قفسه کتاب طنز 

  گل آقا و نسيم شمال   
 
نام کيومرث صابري را بيشتر مردم به نام هفته نامه گل آقا مي شناختند و هنوز هم بسياري کسان، حتي در ميان آدمهايي که او را از نزديک مي شناختند و نيز کساني که با او و روزنامه هاي گوناگون همکاري داشتند، از او به نام گل آقا ياد مي کنند. از اين جهت صابري به سيداشرف الدين گيلاني مانند است که همگان او را به نام آقاي نسيم شمال مي شناختند و تا اندازه اي به علامه علي اکبرخان دهخدا که در دوره زودگذر روزنامه صوراسرافيل به مناسبت امضايي که در پاي مقالات طنزآميزش "چرند و پرند" مي گذاشت به نام دخو آوازه يافته بود. اما نسيم شمال و گل آقا نام اصلي سيداشرف الدين و کيومرث صابري را کنار زدند و جاي آن نشستند، چندان که اي بسا باشند کساني که نسيم شمال و گل آقا را بشناسند و ندانند که سيداشرف الدين و صابري چه کساني بودند.
ويژگي هاي ديگري نيز ميان نسيم شمال و گل آقا مي توان يافت. مثلا در اشعار نسيم شمال تعرض به اين و آن ديده نمي شود و آنچه گفته مي شود مسائل روزمره و دردهاي اجتماعي به زبان طنز و مطايبه است. او، به خلاف عشقي و ايرج و حتي ملک الشعراي بهار، متعرض کسان نمي شود و به جاي نقد رفتارها و کردارهاي اجتماعي، کار را به برخوردهاي شخصي و سرک کشيدن در زندگي ديگران نمي کشاند. گل آقا نيز در طنزهايش از آنچه گفته و سروده هدفش پيش کشيدن مسائل اجتماعي است و در نوشته هاي او ردپايي از تجسس و تفحص در احوال اين و آن نمي توان يافت. هر دو آنها در پي راست کردن کژي هاي جامعه و کاستن از بار دشواري هاي مردم و گوشزد کردن حاکميت به اهتمام در کار ايشان هستند. هنگامي که نام کسي درمي آيد نه نسيم شمال و نه نکته يابي در مسائل شخصي او مي پردازد، نه گل آقا، کسي سخني گفته و کاري کرده که به سود مردم نيست و به جامعه آسيب مي زند.
آن گفته و آن کرده در ترازوي نقد گذاشته مي شود، اما با وزنه طنز و مطايبه، نه هجو و هزل و احيانا پرده دري. نسيم شمال و گل آقا ديگران را به لجن نمي کشند و پرده آبروي مردم را نمي درند و به گفته امروزي ها خط قرمز اخلاق را مي شناسند.
از اين روي است که هر دو در جامعه مقبوليت عام مي يابند و همه کس با اطمينان به آنها نزديک مي شوند. ديگر اينکه هم آقاي نسيم شمال و هم گل آقا به دينداري ممتاز و به فرايض آن پايبندند. بي گمان برخورداري از فرهنگ ديني است که آنها را به اصول اخلاقي پايبند مي سازد. نسيم شمال در اشعار خود بارها از ائمه معصوم (ع) مدد مي جويد و مي خواهد که مردم ايران را در کوشش هايشان براي رهايي از دست بيگانگان، بيگانه دوستان، ستمکاران و روزگويان ياري دهند يا اشعاري به مناسبت هايي چون نيمه شعبان، عيد غدير، عاشورا، ولادت حضرت علي (ع) و روز مبعث مي سرايد و در هفته نامه اش به چاپ مي رساند.
گل آقا نيز مرثيه در سوک شهادت امام حسين (ع) مي سرايد و در کنار کعبه قلم بيرون مي کشد و روي به کعبه خدا را به گواهي مي گيرد که قلم را تنها در راه اعتلاي دين او و سربلندي مردم ميهن خود به کار برد و از خدا مي خواهد که قلم او را از لغزش نگه دارد.
ديگر اينکه نسيم شمال و گل آقا هر دو با مردم و در ميان مردم زندگي کردند. از بيرون مردم را نديدند، بلکه از درون مردم و تنگاتنگ با آنها زيستند و آينه اي در پيش روي آنها گذاشتند تا خود را ببينند. به آنها دهن کجي نکردند و شماتتشان نگفتند. از همين راه بود که اين دو گيلاني در دل مردم جاي گرفتند و در تاريخ ادب اين سرزمين نامي ماندگار يافتند.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
هنري
كارتونيست
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون