جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 4343- تاریخ : 1397/09/15 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران(پنجشنبه)

 کاتارسيس؛ تطهير و لذت بردن از اثر هنري 

کاتارسيس يک واژه يوناني به معناي تطهير، تزکيه و تخليص است که بعدها به يک واژه علمي براي محققان تبديل شده است. اين واژه از کلمه يوناني کاتارين به معني «پاک کردن» گرفته شده و در ادامه تطورش از حوزه مذهب، پزشکي و ديگر سنت‌هاي عالمانه يوناني به مباحث معاصر راه يافته است. فرهنگستان زبان و ادب فارسي «روان‌پالايي» را به ازاي آن تصويب کرده‌است.
تعريف ‌ارسطو
کاتارسيس عبارت است از «پايان بخشيدن» به نيروهاي عاطفي نمايش‌نامه، مثلاً در نمايش‌نامه‌اي تراژيک، کاتارسيس پايان‌يابي ترس است و بهبود ترحم. اين نيروهاي عاطفي قبل از آن‌که در تماشاگر مؤثر افتند، بايد در نمايش‌نامه وجود داشته باشند؛ و وقتي اين عواطف يا هر آن عاطفه‌اي که نمايش‌نامه خود به منزله نيرو از آن برخوردار است در نمايش‌نامه به پايان رسيد، پس در تماشاگر نيز به پايان رسيده است.
کاتارسيس را ارسطو يکي از نتايج لذت بردن از اثر هنري مي‌داند و عمدتاً آن را در تراژدي مطرح مي‌کند. سراينده تراژدي واقعه‌اي را از زندگي قشرها نيک جامعه که دستخوش اشتباه شده‌اند به تصوير مي‌کشد که براي اشتباهي که دامنگيرشان شده کفاره‌اي بيش از آن‌چه که مستوجب آن بوده‌اند پرداخته‌اند. کاتارسيس در اين‌جا معنا پيدا مي‌کند؛ مخاطب تراژدي از يک سو دچار ترس از گير افتادن در موقعيت مشابه قهرمان تراژدي مي‌شود و از سوي ديگر با او احساس همدردي مي‌کند. از ترکيب ترس و شفقت، تزکيه يا پالايش اتفاق مي‌افتد. کاتارسيس فرايندي است که طي آن عناصر چهارگانه طبع انسان؛ بلغم، سودا، صفرا و خون که در اثر به هم خوردن آن‌ها انسان خطا مي‌کند، به حالت اول خود بازمي‌گردند. ارسطو اين کاتارسيس را در هنر جستجو مي‌کند.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
ورزشي
فرهنگ و هنر
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون