جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 4327- تاریخ : 1397/08/26 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران(شنبه)

 تاريخچه داستان کوتاه 

گردآوري مهدي طوسي
داستان کوتاه گونه‌اي از ادبيات داستاني است که نسبت به رمان يا داستان بلند حجم بسيار کم‌تري دارد و نويسنده در آن برشي از زندگي يا حوادث را مي‌نويسد درحالي که در داستان بلند يا رمان، نويسنده به جنبه‌هاي مختلف زندگي يک يا چند شخصيت مي‌پردازد و دستش براي استفاده از کلمات باز است. به همين دليل ايجاز در داستان کوتاه مهم است و نويسنده نبايد به موارد حاشيه‌اي بپردازد.
تاريخچه داستان کوتاه
تاريخ داستان‌نويسي فقط به کمتر از چهار قرن پيش مي‌رسد. رمان‌نويسي به شيوه کلاسيک و امروزي آن اوايل قرن هفدهم و با رمان معروف دن کيشوت اثر ميگل دسروانتس زاييده شد. داستان کوتاه گذشته کوتاه‌تري نسبت به رمان‌نويسي دارد. نخستين داستان‌هاي کوتاه اوايل قرن نوزدهم خلق شدند. با اين حال رد پاي داستان کوتاه را ديرتر هم مي‌توان يافت: قرن چهاردهم ميلادي و در دکامرون اثر جوواني بوکاچيو و نيز حکايت‌هاي کنتربري نوشته جفري چاوسر. در ايران و در قرن هفتم هجري گرچه حکايات گلستان سعدي از جهت کوتاهي و وحدت موضوع به آنچه که امروزه به آن داستان کوتاه مي‌گويند کم شباهت نيست، اما اين قصه‌ها و حکايات با همه اهميت واعتبارشان به دليل عدم شخصيت پردازي نمي‌توانند داستان کوتاه - به مفهوم امروزي آن- تلقي شوند. دراوايل قرن نوزدهم، ادگار آلن پو (1849–1809) در آمريکا و نيکلاي گوگول (1852–1809) در روسيه گونه‌اي از روايت و داستان را بنياد نهادند که اکنون داستان کوتاه ناميده مي‌شود.
آلن پو (1849–1809) و نيکلاي گوگول (1852–1809) را پدران داستان‌نويسي کوتاه مي‌دانند؛ آلن پو نخستين بار داستان کوتاه را تعريف کرد و با نوشتن داستانهاي کوتاه مرگ سرخ و آوار خانه آشر کوتاه‌نويسي را آغاز کرد. گوگول نيز داستانهاي کوتاه واقع گرايانه مي‌نوشت و داستان «شنل» او را آغازگر سبک واقع گرايي دانسته‌اند و اشاره داستايوفسکي به داستان «شنل» او ناظر به همين معناست که «همه ما از زير شنل گوگول بيرون آمده‌ايم!»
اين نوع داستان‌نويسي در قرن نوزدهم شکل گرفت. در اوايل همين قرن سالنامه‌ها و جنگ‌هاي ادبي وسيله‌اي در اختيار خوانندگان گذاشت تا خود را از راه داستان کوتاه به خوانندگان معرفي کند. از اين رو در قرن نوزدهم داستان‌هاي کوتاه بيش از زمان‌هاي ديگر نوشته شد؛ زيرا منظوري بهتر از اين داشت که طي يک رمان طولاني فقط به علاقه خواننده تلنگر بزند و آن را تحريک کند.
پس از گوگول و آلن پو، تأثير دو نويسنده بعدي؛ يعني گي دو موپاسان و آنتوان چخوف بر نويسندگان بعد از خود بسيار چشمگير است. نويسندگان بزرگ ديگري چون "او. هنري جيمز جويس"، ارنست همينگوي، سالينجر، فاکنر نيز از پيشکسوتان اين نوع داستان‌نويسي به‌شمار مي‌آيند.
در قرن بيستم پيشرفت صنعت و زندگي ماشيني وقت و فراغت زيادي براي خوانندگان باقي نگذاشت تا به رمان خواني اشتياق نشان دهند بر اين اساس نهضت کوتاه‌نويسي کوشيد تا با پرداخت داستانهاي کوتاه مانع از آن شود که خوانندگان از داستان خواني فاصله بگيرند؛ بدين گونه داستانهاي زيادي با اين فرم نوشته شد.
حجم يک داستان کوتاه
مبحث اين ‌که يک داستان کوتاه، چقدر بايد باشد، از ديرباز نو نويسنده‌ها را دچار مشکل کرده چرا که هيچ منبعي نيست که با اطمينان به ما بگويد محدوده يک داستان کوتاه، به‌طور ثابت چقدر است. داستان‌هاي کوتاهي وجود دارد که به سي يا چهل صفحه مي‌رسند و هم‌چنين داستان کوتاه‌هايي هست که داستان برق‌آسا نيستند و خصوصيات يک داستان کوتاه را دارند، اما به سختي به 2000 کلمه مي‌رسند. داستان‌هاي کوتاهي هم وجود دارد که بين اين دو هستند و چيزي در حدود 5000 کلمه هستند. با اين حساب، داستان‌هاي کوتاه انواع مختلفي دارند و قالب نوشتاري آن‌ها مي‌تواند هم بزرگ و هم کوچک باشد.
البته شايان ذکر است که طول يک داستان کوتاه، به کشور و رسوم و ادبيات آن نيز بستگي دارد. مثلاً در ايالات متحده يک داستان کوتاه مي‌تواند بالاي 10000 کلمه داشته باشد در حالي که در بريتانيا متوسط تعداد کلمات داستان‌هاي کوتاه حدود 5000 کلمه است و در استراليا دست کم داستان کوتاه بيش از 3500 کلمه دارد. گرچه داستان‌هاي کوتاهي نيز هستند که تنها چندصد کلمه دارند که آن‌ها را اغلب «روايت کوچک» مي‌نامند، خوانندگان معاصر داستان کوتاه انتظار دارند که داستان کوتاهي که مي‌خوانند حداقل 1000 کلمه را داشته باشد. در کشور ما نيز امروزه، داستان‌هاي کوتاهي که توسط نويسنده‌ها نگارش مي‌يابند، چيزي بين 2000 تا 5000 کلمه هستند و بلندتر از آن کم پيدا مي‌شود و کوتاه ترش، داراي سبکِ داستان‌هاي برق‌آسا هستند.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
ورزشي
فرهنگ و هنر
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون
آگهي