جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 4226- تاریخ : 1397/04/21 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران (پنجشنبه)

 جعبه نارنجي شما کار مي كند؟ 

هادي عطاالهي و مجتبي لشکربلوکي
همه ما نام جعبه سياه را شنيده‌ايم. وقتي هواپيما يا کشتي اقيانوس پيمايي دچار سانحه مي‌شود همه براي فهم ماجرا به دنبال جعبه سياه مي‌گردند. جعبه سياه يا پروازنگار، ضبط‌کننده اطلاعات پرواز در هواپيما (و هم‌چنين در کشتي، بالگرد و فضاپيما‌هاي سرنشين دار) ابزاري است که در طول پرواز جهت ذخيره پارامترهاي خاصي به کار مي‌رود.
جالب است که بدانيد که جعبه سياه، سياه نيست! بلکه نارنجي-فسفري است! داشتن چنين رنگ شاخصي بعد از وقوع سانحه در پيدا کردن جعبه سياه به‌ويژه در هنگام سقوط هواپيما در آب، بسيار مؤثر است. جعبه سياه پارامترهاي پروازي متعددي را ضبط مي‌کند. گفته مي‌شود جعبه‌هاي سياه معمولاً اطلاعات 25 ساعت آخر پرواز را ضبط مي‌کنند.نکته جالب ديگر رمزگشايي اطلاعات درون جعبه سياه (نارنجي) است. مراکز محدودي در جهان اين اطلاعات را رمزگشايي
مي کنند. اين مراکز بسيار محرمانه هستند بررسي‌ها در اين مراکز در اتاق‌هاي عايق صوتي با قفل‌هاي مغناطيسي انجام مي‌شود تا جلوي هر گونه شنود الکترونيک گرفته شود. در چارديواري اين اتاق‌هاي عايق، بلندگوهايي نصب شده تا حال و هواي داخل هواپيما را بازنمايي کنند. در صورت بيرون کشيدن جعبه سياه از آب، متخصصان ابتدا جعبه سياه را در آب مقطر غوطه‌ور مي‌کنند تا سرعت خوردگي آن را کمتر کنند و سپس آن‌را به‌صورت کامل خشک مي‌کنند. متخصصان به صداهاي پس زمينه نيز با دقت گوش مي‌کنند زيرا مي‌تواند اطلاعات محيطي فراهم کند.
وقتي اطلاعات آماده شد، متخصصان با ترکيب صداهاي ضبط شده و اطلاعات فني دقيق، سعي مي‌کنند تصويري از آن‌چه ممکن است اتفاق افتاده باشد را شبيه سازي کنند.
تحليل و تجويز راهبردي:
بنابراين اين جعبه معروف اصولا کاربرد مهمي در راهبري و هدايت هواپيما/کشتي/بالگردها ندارد و فقط کارش ذخيره سازي برخي از پارامترها آن هم به مدت محدود است. جعبه سياه (نارنجي) فقط بعد از وقوع حادثه به کار مي‌آيد. به عبارت ديگر نوشدارويي است بعد از مرگ سهراب! اما آناليز دقيق و بدون سوگيري اطلاعات ذخيره‌سازي شده و رمزگشايي از آنان باعث مي‌شود نقائص فني و خطاهاي انساني که باعث ايجاد سانحه شده را مشخص کرد و از تکرار آن نقائص فني و خطاهاي انساني جلوگيري کرد. اما مساله اين‌جاست؛ آيا اين سوانح فقط براي هواپيماها، کشتي‌ها و . . . . است يا براي افراد، سازمان‌ها و کشورها هم به‌وجود مي‌آيد؟
اين فقط هواپيماها نيستند که سقوط مي‌کنند بلکه سياست‌ها نيز سقوط مي‌کنند. اين فقط کشتي‌ها نيز نيستند که غرق مي‌شوند بلکه افراد و دولت‌ها نيز غرق مي‌شوند. فرض کنيد در زندگي شخصي تصميم گرفتيد که هشتاد درصد از منابع مالي خود را روي يک دارايي، سرمايه‌گذاري شخصي کنيد. يا فرض کنيد که در سازمان تصميم گرفته‌ايد که کسب وکار سنتي خود را کم رنگ کنيد و يک محصول کاملا نوآورانه به بازار ارايه کنيد يا در عرصه کشورداري، يک سياست رفاهي اجتماعي را اتخاذ کرده‌ايد که روي زندگي هشتاد ميليون نفر موثر است. در همه موارد فوق يک تصميم استراتژيک اتخاذ شده است. اين مانند اين است که شما يک هواپيما را مي‌خواهيد از نقطه الف به نقطه ب برسانيد.
بر اساس تجربه محتمل است که تصميم شما در حوزه سرمايه‌گذاري شخصي يا نوآوري سازماني يا سياست‌گذاري ملي به شکست (سقوط و غرق‌شدگي) بينجامد. اين‌جاست که شما بايد جعبه سياه (نارنجي) خود را پيدا کنيد و اطلاعات را آناليز کنيد و بفهميد که چه شد که شکست رخ داد؟
به‌عنوان نمونه، اطلاعات زير را بايد بررسي کنيم تا بفهميم کجا اشتباه کرده‌ايم؟ آيا نشانه هاي کاهش ارزش دارايي‌مان را دريافت کرده بوديم؟ آيا به ارزش ديگر دارايي‌هاي جايگزين فکر کرده بوديم؟ در زمان سرمايه‌گذاري، تصويرمان از آينده چه بوده؟ چه پيش فرض‌هايي داشتيم؟ چه سيگنال‌هايي از محيط دريافت کرده‌ايم اما آن‌ها را جدي نگرفته‌ايم؟ چه پارامتري را اشتباه تفسير کرده‌ايم؟ آيا تغييرات پارامترهاي کليدي را رصد و تحليل کرده‌ايم؟
اشکال از ماشين (نقائص فني) بود يا انسان (خطاي تصميم‌گيري)؟ لازمه داشتن جعبه نارنجي آنست که در زمان تصميمات استراتژيک، مفروضات، پيش بيني‌ها و پارامترهاي کليدي کنوني و آينده را يادداشت کنيم و در طول زمان اطلاعات کليدي را به روز نگاه داريم. اتکا به حافظه براي جعبه نارنجي بسيار اشتباه است.
چرا که يافته‌هاي علمي نشان مي‌دهد که حافظه هيچ‌گاه به‌صورت کامل گذشته و واقعيت را بازتاب نمي‌دهد بلکه کاملا دست‌کاري شده اطلاعات را منعکس مي‌کند. کساني که از تاريخ درس نگيرند، اشتباهات تاريخي را در آينده به‌صورتي احمقانه مجددا تکرار مي‌کنند. جعبه نارنجي شما را باهوش‌تر مي‌کند.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
ورزشي
فرهنگ و هنر
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون
آگهي