جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 3897- تاریخ : 1396/02/18 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران (دوشنبه)


كليدر، تنها رمان بزرگ ايراني


خبر اد‌‌‌‌‌بي


زنگ اد‌‌‌‌‌بيات


تازه‌هاي نشر


نغمه


 كليدر، تنها رمان بزرگ ايراني 

مهدي طوسي

کِليدَر نام کوهي مابين شهرهاي سبزوار، نيشابور، و قوچان در خراسان است. دولت‌آبادي رمان کليدر را بر اساس داستان واقعي گل‌محمد نوشته‌است.

خلاصه داستان

مارال، دختر جوان کرد، اسبش را به سوي زندان شهر مي‌تازاند تا پدر و نامزدش، دلاور، را که هر دو در حبس‌اند ملاقات کند. شخصيت‌هاي اصلي داستان همگي به هنگام ديدار مارال از زندان شهر و بازگشت به نزد عمه‌اش، بلقيس، معرفي مي‌شوند. بلقيس و شوهرش، کلميشي، سه پسر و يک دختر به نام‌هاي خان‌محمد، گل‌محمد، بيگ‌محمد، و شيرو دارند. خشک‌سالي شديد امرار معاش اين خانواده را که غالباً متکي بر چوپاني است، دشوار کرده و آنان را به ديمي‌کاري که محصول و سود قابل‌توجهي ندارد واداشته‌است.

گل‌محمد، پسر دوم خانواده است که به‌تازگي از خدمت اجباري سربازي بازگشته و همسري به نام زيور دارد. او و مارال عاشق يکديگر مي‌شوند و گل‌محمد مارال را به همسري مي‌گيرد. اين ازدواج تخم عدوت و مخاصمه را در دل دلاور، نامزد سابق مارال، مي‌کارد. با گذشت داستان، تنش‌ها و کشمکش‌ها ميان طايفه‌ها و خانواده‌هاي مختلف تشديد مي‌شود و در ميان اين منازعات و دشمني‌ها، گل‌محمد در حين دفاع از خود، حاج حسين چارگوشلي، يکي از مال‌دارهاي اسم و رسم دار روستايي را به قتل مي‌رساند. پس از وقوع اين حادثه، دو امنيه به بهانه وصول ماليات گلّه‌هايي که وجود نداشت و در اصل براي تحقيق در رابطه با جنايت انجام‌گرفته به نزديکي آن منطقه مي‌آيند. گل‌محمد که به اصل ماجرا پي برده بود امنيه‌ها را مي‌کشد و جسدشان را مي‌سوزاند. گل‌محمد دستگير و زنداني مي‌شود، اما سرانجام به کمک ستار از زندان مي‌گريزد. ستار فعال سياسي و عضو حزب توده است که در منطقه زير پوشش يک پينه‌دوز به فعاليت سياسي مي‌پردازد و در رؤياهايش گل‌محمد را رهبر آينده و بالقوه قيام مردمي ايران مي‌بيند. گل‌محمد پس از فرار به‌ناچار زندگي مخفيانه‌اي را پيش مي‌گيرد.

گل‌محمد و يارانش به جنگ با ارباب‌ها و خان‌ها که دهقانان فقير و عشاير را مطيع خود کرده‌اند و از آن‌ها سوءاستفاده مي‌کنند مي‌پردازند. افسانه‌ها پيرامون گل‌محمد و ياران مسلحش به‌سرعت در سرتاسر منطقه مي‌پيچد و گل‌محمد که اندک‌اندک به چهره‌اي محبوب نزد مردم تبديل مي‌شود، در نقش قهرمان آنان ظاهر مي‌شود.

براي گل‌محمد دشواري‌ها تازه شروع شده‌است، دلشوره حفظ قهرماني مشکل‌تر از قهرمان‌شدن است. فشارهاي رواني گل‌محمد را غرق در ترديد، سراسيمگي، سردگمي، و تشويش دروني مي‌کند. گل‌محمد احساس مي‌کند که به آخر خط رسيده و پايان کارش نزديک است. با تلاش نافرجام يکي از اعضاي حزب توده براي ترور محمدرضا پهلوي، آخرين شاه ايران، ورق برمي‌گردد. حزب توده به محاق سياسي فرومي‌رود و از هرگونه فعاليت رسمي منع مي‌شود. اوضاع سياسي جامعه دستخوش تغييراتي بنيادين مي‌شود و دهقانان رنج‌کشيده‌اي که روزي براي ايستادگي در برابر اربابان زورگو هم‌قسم شده بودند، يکي پس از ديگري شانه خالي مي‌کنند. اربابان و مقامات حکومتي در نهايت موفق مي‌شوند تا ناآرامي‌ها و شورش‌ها را بخوابانند و رمان کليدر با کشته‌شدن گل‌محمد و تقريباً تمامي کساني که به نحوي با خانواده کلميشي مرتبط بودند به پايان مي‌رسد. ستار نيز که برخلاف دستورالعمل‌هاي حزب توده هم‌پاي گل‌محمد جنگيده بود، کشته مي‌شود.


 خبر اد‌‌‌‌‌بي 

تقدير از داوود غفارزادگان و احمد دهقان

به گزارش ايسنا بر اساس خبر رسيده، اين مراسم که در سراي اهل قلم سي‌امين نمايشگاه بين‌المللي کتاب تهران برگزار شد، حميدرضا شاه‌آبادي، نويسنده، مهدي قزلي، مديرعامل بنياد شعر و ادبيات داستاني و احمد دهقان نويسنده و مدرس بنياد سخنان کوتاهي بيان کردند.

حميدرضا شاه‌آبادي در اين مراسم گفت: احمد دهقان و داوود غفارزادگان، تجربه‌هاي زيستي فوق‌العاده‌اي داشته‌اند و استاد خوب ديدن پيرامون خود هستند.

اين نويسنده و مديرعامل انتشارات مدرسه با بيان اين مطلب پرسشي را با ادب‌جويان هفتمين دوره آل‌جلال در ميان گذاشت و پرسيد: آيا داستان‌نويس شدن غريزي است يا اکتسابي و آموختني؟

او در ادامه اظهار کرد: هر دو نظريه طرفداراني دارد. برخي معتقدند داستان‌نويسي، استعدادي ذاتي است و در مقابل، برخي بر اين باورند که مانند فنون ديگر کاملا آموزش‌پذيراست.

نويسنده کتاب «لالايي براي دختر مرده» و «ديلماج» آن‌گاه خودش به اين سئوال پاسخ داد و گفت: جواب من به اين پرسش، چيزي بينابين است. فنون داستان‌نويسي را مي‌توان آموخت و ملکه ذهن کرد؛ چرا که با خواندن آثار خوب، قالب داستان در ذهن شکل مي‌گيرد، اما چيزهايي هست که نمي‌توان آموخت.

در اين مراسم که با تجليل ادب‌جويان هفتمين دوره آل‌جلال و بنياد شعر و ادبيات داستاني از احمد دهقان و داوود غفارزادگان همراه بود، استاد کارگاه رمان‌نويسي بنياد مورد تشويق شاگردانش قرار گرفت.

احمد دهقان هنگامي که در جايگاه قرار گرفت، به گفتن اين جمله بسنده کرد که «امروز فقط به احترام و افتخار داوود غفارزادگان اينجا هستم و آرزوي موفقيت و بزرگي روزافزون براي ايشان دارم.»

داوود غفارزادگان، مدرس کارگاه داستان کوتاه بنياد شعر و ادبيات داستاني که داستان‌هاي کتاب «قرار ساعت 22» با نظارت او نوشته و چاپ شده است، به دليل ترافيک شديد منتهي به محل برگزاري نمايشگاه کتاب و همچنين باران و سيلاب روز جمعه به اين مراسم نرسيد.


«مارکس و عروسک» برنده جايزه «گنکور» فرانسه شد

بالاترين جايزه ادبي فرانسه، «گنکور» به رمان «مارکس و عروسک» Marx et la poupée نوشته مريم مجيدي اهدا شد؛ اين نخستين رمان وي است.

مريم مجيدي در اين رمانش داستان رمان‌نويسي را روايت مي‌کند که به فرانسه مهاجرت و به شيوه رفت‌ و برگشت ذهني ميان تهران و پاريس به دنبال هويت اصلي‌اش مي‌گردد.

سال گذشته، جوزف آندراس جايزه گنکور را براي نخستين رمان خود دريافت کرده بود.

جايزه گنکور Prix Goncourt جايزه‌اي است که در پي وصيت ادموند دو گنکور به سال 1896 بنيان گذاشته‌ شد. مجمع ادبي گنکور به طور رسمي در سال 1902 ميلادي تأسيس و نخستين دوره جايزه در روز 21 دسامبر سال 1903 اعطا شد.

جايزه گنکور هر ساله نصيب «بهترين کتاب داستاني» مي‌شود که طي «همان سال» منتشر شده باشد. بيشتر اوقات جايزه گنکور به يک رمان اعطا مي‌شود.

هر نويسنده در زندگي ادبي خود تنها يک بار برنده اين جايزه مي‌شود، در اين ميان رومن گاري يک استثناء است: او يک بار در سال 1956 براي رمان «ريشه‌هاي آسمان» و يک بار در سال 1975 بابت رمان «زندگي در برابر خود شيادانه» و با نام مستعار اميل آژار برنده شد.


 زنگ اد‌‌‌‌‌بيات 

ديدگاه سيامک گلشيري درباره جشن امضا

سيامک گلشيري موافق برگزاري جشن امضاست و مي‌گويد کاري است که مي‌تواند لااقل براي يک هفته هم که شده، دل نويسنده را خوش کند.

اين نويسنده و مترجم در يادداشتي که در اختيار ايسنا گذاشته، درباره ارزيابي‌اش از برگزاري جشن امضا و مراسم رونمايي کتاب نوشته است: به گمان من هر طرح يا جشن يا هر چيزي که در اين وضعيت باعث شود مردم به کتاب نزديک شوند، مي‌تواند مؤثر باشد، هرچند بسيار اندک باشد. ما داريم در شرايطي روزگار مي‌گذرانيم که تعداد مجلات ادبي خيلي‌خيلي کم است. نمي‌دانم چندتا از همان‌ها هم که منتشر مي‌شوند، خوانده مي‌شوند. احتمالاً فقط يکي دو تا از آن‌ها تيراژ نسبتاً بالايي دارند. همين تعداد مجله هم که گفتم، نمي‌توانند به اين حجم از کتاب‌هايي که منتشر مي‌شوند، بپردازند. کساني بايد باشند تا تک‌تک اين کتاب‌ها را بخوانند و معرفي‌شان کنند. اما هم بحث وقت مطرح است و هم بحث هزينه. ما هنوز وارد عصر منتقدان حرفه‌اي نشده‌ايم، دليلش هم اين است که وقتي هنوز رمان تيراژ بالايي ندارد، آن‌وقت معلوم است که منتقدان حرفه‌اي و جدي به‌وجود نخواهند آمد. به گمان من، در اين وضعيت اسف‌بار که هيچ جايي براي معرفي خيلي از کتاب‌ها وجود ندارد، اين تنها کاري است که از عهده‌ ناشر برمي‌آيد. جشن امضا يک کار کوچک و خوب است. کاري است که مي‌تواند لااقل براي يک هفته هم که شده، دل نويسنده را خوش کند که چهار نفر کارش را ديده‌اند. هرچند بايد براي روزهاي ديگر که هيچ جشن امضايي وجود ندارد، فکري بکند.


گلستان جعفريان:

اهل ادبيات هستم اما اهل تخيل نه

گلستان جعفريان مي گويد کتاب‌هايم تاريخ شفاهي نيست و هرگز هم به دنبال تاريخ شفاهي نبوده‌ام چون من علاقه‌ام به ادبيات است ولي با صداقت مي‌گويم که يک خط از اين کتاب حاصل تخيل من نيست.

به گزارش مهر، انتشارات سوره مهر همزمان با چهارمين روز از نمايشگاه بين المللي کتاب تهران ميزبان نشستي با موضوع نقد و بررسي آثار گلستان جعفريان بود.

در ابتداي اين نشست محمد قبادي با اشاره به اينکه خانم جعفريان سه کتاب «او نگاهش را به ارث گذاشت»، «همه سيزده سالگي ام» و «روزهاي بي آيينه» را با سه رويکرد متقاوت اما در حوزه ادبيات و نه تاريخ شفاهي نوشته است، عنوان کرد: مي‌شود درباره موضوع ادبيات پايداري دسته بندي صورت داد، يک دسته روايت کساني است که در جنگ حضور دارند و بعد از برگشتن از جنگ يا خودشان قلم به دست گرفته‌اند و خاطراتشان را مي‌نويسند، يا مثل کتاب «همه سيزده سالگي‌ام» راوي خاطراتش را بيان مي کند و نويسنده مي نويسد. اما دسته دوم کساني هستند که به طور مستقيم در جنگ حضور ندارد مثل خاطرات همسران شهيد و رزمنده. کتاب «روزهاي بي آيينه» در اين دسته قرار مي گيرد. خانم لشکري به صورت غيرمستقيم درگير جنگ مي شوند و به نوعي جنگ روي سرشان آوار مي شود. در اين کتاب ما با خانمي مواجه هستيم که با بقيه خانم ها درگير جنگ فرق دارد. نوع نگرش خانم لشکري با نوع نگرش خانمي که پذيرفته ممکن است همسرش شهيد و يا جانباز و اسير شود فرق دارد.

قبادي افزود: در کتاب روزهاي بي آيينه هم رواي و هم نويسنده اين کتاب خانم هستند و شانسي که اين کتاب آورده همين است که ما با يک روايت و نگارش زنانه مواجه هستيم که کار را به سمت احساسي بودن پيش برده است. البته اگر يک نويسنده مرد در کنار خانم جعفريان کار مصاحبه با خانم لشکري را صورت مي داد از منظر تاريخي کار ديگري منتشر مي شد.

گلستان جعفريان هم در ادامه اين نشست عنوان کرد: من با شجاعت اعلام مي کنم که کتاب‌هايم تاريخ شفاهي نيست و هرگز هم به دنبال تاريخ شفاهي نبوده‌ام چون من علاقه‌ام به ادبيات است ولي با صداقت مي‌گويم که يک خط از اين کتاب حاصل تخيل من نيست و کتاب واقعيت محض است. من از همان ابتدا به دنبال ساختار بودم و يک سال زمان برد تا به ساختاري که اکنون کتاب دارد برسم.


 تازه‌هاي نشر 

«جوينده‌ طلا» منتشر شد

ترجمه رمانِ تازه‌اي از ژان‌ماري گوستاو لوکلزيو به فارسي به قلم پرويز شهدي منتشر شد.

به گزارش ايسنا، اين رمان که «جوينده‌ طلا» نام دارد يکي از آثار مشهور اين نويسنده فرانسوي برنده‌ نوبل ادبيات است. رمان در سال‌هاي ابتدايي قرن در مناطقِ حاره‌اي و مستعمرات فرانسه مي‌گذرد. روايت نوجواني است که با ديدنِ فضاي دريا و جنگل رويابافي مي‌کند اما ورشکستگي دردناک پدرش او را از آن دنياي خيالي خارج مي‌کند. در ادامه پدر از نقشه‌ گنج يک دزد دريايي سخن مي‌گويد که در جزيره‌اي دورافتاده در حوالي استراليا مدفون است و يافتنِ اين گنج تمام هدف پسر مي‌شود.لوکلزيو به خاطر علاقه‌اش به فضاهاي گرم‌سير و مردمان بومي بسيار مشهور است. او سال‌هاي زيادي از عمرش را در سفر گذرانده است و بسياري از اين سال‌ها را در مکزيک زندگي کرده. از او در ايران چند رمان به فارسي ترجمه شده است. همچنين کتاب مطرح او درباره‌ زوج نقاش مکزيکي يعني «فريدا کالو» و «ديگو ريورا» چندي پيش منتشر شد.


 نغمه 

از مجموعه شعر «مرد لاجوردي»اثر صدف درخشان

حرف عجيبي‌ست!

شروع شناسنامه‌ زني

که صبح

دست‌هايش را به ماهي‌ها مي‌دهد

و شب

انگشت‌هايش را پس مي‌گيرد

زني

که چشم‌هايش آن‌قدر در خزر زايمان کرده

تا تمام زايشگاه‌هاي شهر را

به نام او بزنند

حرف عجيبي‌ست! که هزار و سيصد و پنجاه و سه بار هم که بخواني

باز هم بوي دريا مي‌دهد

دريايي که در حسرت يک عروس دريايي

مرغان دريايي زيادي را عروس کرده است


 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
ورزشي
گالري
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون