جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 3806- تاریخ : 1395/10/12 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران (يكشنبه)


خلاقيت از کجا سرچشمه مي‌گيرد؟


تست هوش: تشخيص نسبت شکل ها


يادداشت


يكي بود


داستانك


بامشاهير


 خلاقيت از کجا سرچشمه مي‌گيرد؟ 

قسمت اول

از قديم‌الايام گفته‌اند که «نياز مادرِ اختراع است». اما اين رابطه ي مادر و فرزندي هميشه هم برقرار نيست. مطالعاتِ جديد نشان مي‌دهد که عوامل ديگري وجود دارند که مي‌توان آن‌ها را نيز در نوآوري دخيل دانست. به‌اين‌ترتيب شايد بهتر باشد، به‌جاي باهوش‌دانستنِ نوآوران، آن‌ها را افرادي بدانيم که فرصت و امنيت کافي در اختيار داشته‌ و توانسته‌اند با جمع‌بنديِ دانش و تجربياتِ ديگران دست به نوآوري بزنند.

خلاقيتْ انسان‌ها را قادر ساخته که تمام گوشه‌وکنار اين سياره را فتح کنند. درواقع، اشتياق به ابتکار و نوآوريْ يکي از بارزترين ويژگي‌هاي نوع بشر است. باوجوداين‌، گونه ي ما تنها گونه‌اي نيست که از قدرت ابداع و ابتکار برخوردار است. پژوهشگران اين توانايي را در تعداد فزاينده‌اي از ديگر مخلوقات نيز مشاهده کرده‌اند. برخي از يافته‌هاي آن‌ها، با فهم متعارف ما از سرچشمه‌هاي خلاقيت و چگونگي شکوفا کردن آن در وجود آدمي ناسازگار است.

خلاقيت به نبوغ فردي ربطي ندارد

البته، از قديم گفته‌اند که « نياز مادر اختراع است». اما، کارل فان شايک، يکي از دانشمندان نخستي‌شناس در دانشگاه زوريخ، بر مبناي مطالعات خود بر روي اورانگوتان‌ها، به ديدگاهي بسيار متفاوت دست يافته است. او مي‌گويد: «هنگامي که غذا کمياب است، اورانگوتان‌ها به روش ذخيره انرژي روي مي‌آورند. آن‌ها حرکات خود را کمينه مي‌کنند و بر استفاده از خوراک‌هايِ غيرجذاب و با ارزشِ غذاييِ کم تمرکز مي‌کنند.» اين راهبرد در چنين موقعيتي کاملاً بر خلافِ ابتکار و نوآوري است، اما معقول به نظر مي‌رسد. فان شايک، دليل آن را چنين توضيح مي‌دهد: «دست‌زدن به کاري نو مي‌تواند خطرناک باشد: شايد زخمي يا مسموم شويد. اين کار همچنين نيازمند صَرف جديِ زمان، انرژي و توجه است، درحالي‌که نتيجه ي آن همواره غيرقطعي و نامعلوم است.»

پژوهش‌ها بر روي انسان‌هايي که با کمبود روبه‌رو هستند بازتابِ يافته‌هاي فان شايک درمورد اورانگوتان‌هاست.نشريه ي ساينس در پژوهشي به‌قلم سنديل مولايناتان، استاد اقتصاد دانشگاه هاروارد، و الدار شفير، استاد روان‌شناسي دانشگاه پرينستون، منتشر کرد. اين پژوهش نشان مي‌دهد چگونه هنگامي که مشکل اقتصاديِ افراد کم‌درآمد به آن‌ها يادآوري مي‌شود، توانايي‌شان در تفکر منطقي و حل مسائل در موقعيت‌هاي جديد کاهش مي‌يابد. متعاقب آن، پژوهشي ديگر نشان داد که کشاورزانِ نيشکر در هند، پس از آنکه دستمزد سالانه ي خود را دريافت کردند و نگراني‌هاي مالي آن‌ها به‌طورِ موقت رفع شد، نتايج بسيار بهتري در آزمون عملکرد شناختي کسب کردند.

(کشاورزاني که قبلاً در اين آزمون شرکت نکرده بودند، پس از دريافت دستمزد خود، به‌طورِ قابل‌مقايسه‌اي عملکرد بهتري داشتند. بنابراين نامحتمل است که اين بهبود عملکرد صرفاً ناشي از آشنايي قبلي با اين آزمون باشد.) البته، افراد براي بقا هر کاري انجام مي‌دهند که گاهي مي‌تواند به ابداع و نوآوري منجر شود. اما، همان‌طور که اين يافته‌ها و ديگر پژوهش‌ها نشان مي‌دهد، اگر ذهن فردْ پيوسته با مسائل فوري و اضطراري درگير باشد، نظير يافتن غذا يا سرپناه يا پرداخت قبوض، توانايي چنداني براي ابداع راه ‌حل‌هاي درازمدت به‌منظورِ بهبود زندگي او باقي نخواهد ماند.

پس، خلاقيت از کجا سرچشمه مي‌گيرد؟ اين يافته شگفت‌آور که اورانگوتان‌ها مي‌توانند در اسارت به‌طرزي باورنکردني خلاق باشند بينش‌هايي در اين زمينه به دست داده است. فان شايک چنين توضيح مي‌دهد: «اگر غذاي اورانگوتان‌ها تأمين شود و از شکارچيان خبري نباشد، آن‌ها آزاد از اين عوامل مزاحم، به‌يکباره زمان زيادي در اختيار خواهند داشت.» افزون‌براين، در محيط‌هايي که آن‌ها به‌شدت تحت محافظت هستند،

اکتشاف به‌ندرت داراي پيامدهاي ناخوشايند است و با چيزهاي عجيب زيادي در گوشه‌وکنار مي‌توان بازي کرد. در چنين شرايطي، به نظر مي‌رسد اورانگوتان‌ها ترس معمول خود از ناشناخته‌ها را کنار مي‌گذارند. در پژوهشي منتشرشده در نشريه ي اَمريکن جنرال آو پرايماتولوژي ، فان شايک و همکارانش واکنش اورانگوتان‌هاي وحشي و اسير را به شيئي جديد مقايسه کردند.اين شيء جديدْ سکوي کوچکي به‌شکلِ لانه ي اورانگوتان بود. درحالي‌که اورانگوتان‌هاي اسير تقريباً بي‌درنگ به شيء جديد روي آوردند، بيشتر اورانگوتان‌هاي وحشي، هرچند به حضور انسان‌ها عادت داشتند، در طول اين آزمونِ چندماهه، به اين شيء نزديک هم نشدند. تنها يکي از آن‌ها سرانجام جرأت کرد که آن را لمس کند. اين ترس از تازگي مي‌تواند مانعي جدي در برابر خلاقيت باشد: اگر حيواني از روي‌آوردن به چيزهاي تازه خودداري کند، ابداع و نوآوري تقريباً ناممکن خواهد شد. فان شايک چنين نتيجه مي‌گيرد: «بنابراين، از ديدگاه من، فرصتْ مادر ابداع و نوآوري است.»

به‌طورِ مشابه، پژوهش‌ها بر روي گونه‌هاي مختلفِ پرندگان و همچنين کفتارهاي خال‌دار نشان داده است آن‌هايي که اشتياق بيشتري به کشف چيزهاي تازه دارند به‌طورِ معمول خلاق‌ترين افراد هستند. آيا اين کنجکاوي مي‌تواند نيروي محرکه ي ظهور خلاقيت در انسان‌ها نيز باشد؟ براي پاسخ به اين پرسش، متخصصان اغلب تلاش کرده‌اند خلاقيت کودکان در حل مسئله را مورد مطالعه قرار دهند.

اما چنين کاوشي با چالش‌هايي جدي روبه‌روست، به‌ويژه ازآن‌رو که کودکان خيلي خلاق به نظر نمي‌رسند. در پژوهشي منتشرشده ، پژوهشگران در دانشگاه بيرمنگام از کودکان بريتانيايي در سنين مختلف مي‌خواستند تنها با استفاده از يک مفتول صاف اما خم‌شوندهْ سطلي از کاغذهاي خودچسب را از ته حفره‌اي بيرون بياورند. نُه سال قبل، کلاغي با نام «بتي» از کالِدونياي جديد که در قفس حبس شده بود با حل اين مسئله به خبر نخست رسانه‌ها تبديل شد. اين کلاغ با خم‌کردن مفتول مستقيم و تبديل آن به قلاب، سطل را از درون حفره بيرون مي‌آورد.

البته سطل او پر از غذاهاي وسوسه‌انگيز بود. (دانشمندان ازآن‌پس مشاهده کرده‌اند که گونه ي اين کلاغ در حيات وحش، چوب‌ها را خم مي‌کند و قلاب مي‌سازد.) اما اين چالش، بيشتر کودکان پنج‌ساله و حدود نيمي از کودکان هشت‌ساله را سر در گم کرد. «مارک نيلسن»، روان‌شناسي در «دانشگاه کوئينزلند»، در يک پژوهش نشان داد که اين تنها کودکان غربي نيستند که در حل اين مسئله با مشکل رو به رو هستند: اين مسئله براي کودکان «قبايل بدوي بوشمن» در آفريقاي جنوبي نيز درست به‌همين اندازه دشوار است.

عملکرد کم‌فروغِ کودکان در چالش قلاب و سطل، شايد تا حدودي ناشي از شرايطي باشد که آزمايشات تحت آن اجرا شده است. يک پژوهش آزمايشي منتشرشده در نشريه ي فيلاسفيکال ترنزاکشنز آو دِ رويال سوسايتي ، در اوايل امسال در «موزه ي کودکان پيتزبورگ» انجام شد، جايي که کودکان به اکتشاف و دستکاري فعالانه ي ابزارآلات تشويق مي‌شوند. کودکان در اين آزمايش به‌طورِ چشمگيري از کودکان مورد آزمايش در پژوهش‌هاي قبلي عملکرد بهتري داشتند؛ و هنگامي که محقق شگردِ قلاب را به آن‌ها نشان مي‌داد، گاهي ابراز شگفتي مي‌کردند که خم کردن مفتول مجاز شمرده مي‌شود.«اما، ما در واقع براي اطمينان بيشتر به يافته‌هاي خود، به نمونه ي آماري بزرگتري نياز داريم»، اين ديدگاهِ «کيمبرلي شريدان»، روانشناس آموزش در «دانشگاه جورج ميسون» است که اين آزمايش را همراه با «اَبيگيل کونوپاسکي» از دانشگاه مذکور رهبري کرده است.

برترين ها

ادامه دارد....


 تست هوش: تشخيص نسبت شکل ها 

نسبت دو شکل به هم را داريم، با تبعيت از قوانين مربوط به آن، نسبت شکل بعد را به گزينه صحيح بررسي مي نماييم.

به شکل روبرو نگاه کنيد.

نسبت دو شکل به هم را در نظر بگيريد. با فرض برقرار بودن اين نسبت منطقي، نسبت شکل بعد به کدام گزينه، برقرا خواهد بود؟

منبع:آي هوش


 يادداشت  

چيزهايي هم هست که نمي دانيم

رعايت الزامات سرماخوردگي

سيوا

زمستان است و همه يا بيشتر ما سرما خورده ايم و آب دهان و بيني مان روان است. انتشار همين ترشحات و نيز هم ظرفي و هم نفسي اين بيماري فصلي را سرايت مي دهد واين يک وظيفه و حقوق شهروندي است که اگر سرما خورده ايم يا مبتلا به آنفلوانزا شده ايم ، خودمان و وسايل مان را از ديگران دور نگه داريم تا دوباره به سلامت برگرديم.

در چين ، يک قانون شهروندي جالب وجود دارد که اگر از سوي شهروندان رعايت نشود، در صورت شکايت ديگران و در صورتي که پليس اين رفتار را مشاهده کند، فرد خاطي ، يک دلار جريمه مي شود. " هيچ شهروندي ، تحت هيچ شرايطي نبايد ترشحات دهان و بيني خود را در خيابان و معابر و مکان هاي عمومي تخليه کند. " به نظر من اين يکي از بهترين قوانيني است که موجب مي شود، حقوق شهروندي از سوي همه ي شهروندان رعايت شود و از سرايت بيماري هاي مختلف جلوگيري کند.

مي دانيم که باکتري هاي موجود در اين ترشحات تا 48 ساعت زنده مي مانند و اگر اين باکتري ها در فضاي عمومي رها شوند، ميزان مبتلايان به بيماري افزايش مي يابد. اما البته ، در چين تدبيري هم براي اين مشکل انديشيده شده ، سطل هايي مخصوص اين عمل ، در معابر عمومي نصب شده تا کساني که لازم دارند بتوانند استفاده کنند.

درست است ، در خيابان ها و معابر و فضاهاي عمومي ما ، چنين تدابيري انديشيده نشده ، کسي هم به خاطر اين کار دور ادبِ اجتماعي ، جريمه نمي شود؛ اما در درون همه ي ما ، موجودي به نام " انسان مهربان و مسئول " نهفته است که همواره دست ما را در انجام امور مهم انساني مي گيرد و هدايت مان مي کند. چه خوب است که گاهي به دست گيري هاي اين انسان نهفته ي مهربان توجه کنيم و از رها کردن ترشحات دهان و بيني خود در معابر و فضاهاي عمومي خودداري کنيم ، چرا که اين کار ، علاوه بر اين که بر قضاوت و نگاه ديگران بر روي ما اثر مي گذارد و موجب انزجار آنان مي شود، باعث آلوده و زشت شدن چهره ي شهرمان نيز مي شود.

داشتن بسته ي کوچک دستمال کاغذي ، يا يکي دو تا دستمال پارچه اي ، به شرطي که هر روز آن ها را بشوييم ، نه جا گير است و نه وزني به آن چيزهايي که هر روز حمل مي کنيم اضافه مي کند، اما همين کار و استفاده ي به موقع از دستمال ، کمک بسياري به خودمان به ديگر شهروندان و زيبايي شهرمان مي کند.

اين قانوني نيست که در جايي نوشته شده باشد. يا لايحه اي نيست که در مجلس تصويب شده باشد. نيازي هم به اين دنگ و فنگ ها ندارد. حتي فکر مي کنم نيازي به جريمه کردن هم ندارد چرا که فرهيختگي و شعورمندي ملت ما زبانزد جهانيان است و از همين جاست که بايد بيشتر مراقب رفتارهاي ريز اما مهم اجتماعي خود باشيم.

شهروندي ، زندگي اجتماعي ، و فرصت نفس کشيدن در حضور يک جمع ، موهبتي است که نصيب ما شده است و ما به پاس داشت چنين موهبتي ، بايد الزامات آن را هم رعايت کنيم. شهرمان را با رفتارهاي ناهنجار و نامناسب و دور از ادب به هم نريزيم .

موجب قضاوت ديگران و يا ناچار از برخوردهاي پليسي نشويم. و مگر پليس يا انتظامات يک شهر تا کجا مي تواند افراد را کنترل کند و آنان را از رفتارهاي دون شأن انساني برحذر دارد.

از همين لحظه ، برخيزيد و براي خود تدارک چند دستمال پارچه اي يا دستمال کاغذي ببينيد. سود و فايده ي هزينه اي که از وقت ، انرژي و پول خود در اين راه مي کنيد، پيش از همه به خودتان بازمي گردد. شما از خودتان احساس رضايت مي کنيد و چه چيزي زيباتر و خوشايند تر از احساس رضايت و راحتي وجدان ؟


 يكي بود 

وام فوري 5000 دلاري

مردي شيک‌پوش داخل بانکي در منهتن نيويورک شد و يک بليت از دستگاه گرفت. وقتي شماره‌اش از بلندگو اعلام شد بلند شد و پيش کارشناس بانک رفت و گفت که براي مدت دو هفته قصد سفر تجاري به اروپا دارد و به همين دليل به يک وام فوري به مبلغ 5000 دلار نياز دارد. کارشناس نگاهي به تيپ و لباس موجه مرد کرد و گفت که براي اعطاي وام نياز به وثيقه و ضمانت دارد . مرد هم سريع دستش را کرد توي جيبش و کليد و مدارک ماشين فراري جديدش را که دقيقاً جلوي در بانک پارک کرده بود به کارشناس داد و رئيس بانک هم پس از تطابق مشخصات مالک خودرو، با وام مرد موافقت کرد آن هم فقط براي دو هفته. کارمند بانک هم سريع کليد ماشين گران‌قيمت را گرفت و ماشين را به پارکينگ بانک در طبقه پائين انتقال داد.

مرد بعد از دو هفته همانطور که قرار بود برگشت و 5000 + 15.86 دلار کارمزد وام را پرداخت کرد. کارشناس رو به مرد کرد و از قول رئيس بانک گفت: «از اين که بانک ما را انتخاب کرديد متشکريم.» و گفت: «ما چک کرديم و معلوم شد که شما يک مولتي ميليونر هستيد. ولي فقط من يک سوال برايم باقي مانده که با اين همه ثروت، چرا به خودتان زحمت داديد که 5000 دلار از ما وام بگيريد؟»

مسافر نگاهي به کارشناس بيچاره کرد و گفت: "تو فقط به من بگو کجاي نيويورک مي‌توانم ماشين 250.000 دلاري را براي 2 هفته با اطمينان خاطر و با فقط 15.86 دلار پارک کنم!"


 داستانك 

دزدي

در دزدي از يک بانک ،دزد فرياد زد:"هيچکس حرکت نکند پول مال دولت است".

بااين حرف همه به آرامي روي زمين دراز کشيدند.

به اين مي گويند "شيوه تفکر"

وقتي دزدان به مخفيگاه شان رسيدند،دزد جوان که ليسانس تجارت داشت به دزد پيرکه شش کلاس سواد داشت گفت:"بياپولها را بشماريم".

دزد پيرگفت:"وقت زيادي مي برد، امشب تلويزيون مبلغ را اعلام مي کند."

به اين مي گويند "تجربه"

بعداز رفتن دزدها مدير بانک به ريسش گفت فورا به پليس اطلاع مي دهم ولي رئيس گفت "صبرکن تا خودمان هم مقداري برداريم و به برداشت هاي قبلي خود اضافه کنيم وبارقم دزدي اعلام کنيم".

به اين مي گويند "با موج شنا کردن"

وقتي تلويزيون رقم را اعلام کرد دزدان پول را شمردندو بسيار عصباني شدند که ما زندگي مان را گذاشتيم و 20ميليون گيرمان آمد ولي رئيسان بانک در يک لحظه و بدون خطر 80 ميليون بدست آوردند.

به اين مي گويند "دانش بيشتر از طلا ميارزد"


 بامشاهير 

توني موريسون با نامِ اصليِ کلوئه آنتوني ووُفورد نويسنده و استاد دانشگاه زن سياه پوست آمريکايي، که آثارش به خاطر فضاي حماسي، ديالوگ‌هاي زنده و تصوير کردن شخصيت‌هاي سياهپوست آمريکايي مشهور است. او نخستين زنِ سياهپوستي است که کرسي‌اي به نامِ خود در يکي از دانشگاه‌هاي بزرگ آمريکا (دانشگاه پرينستون) دارد. او اولين زن سياهپوست آمريکايي است که جايزه نوبل را دريافت کرده‌است.


 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
ورزشي
گالري
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون