جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 3379- تاریخ : 1394/04/09 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران (سه شنبه)


ادبيات ايتاليا


چاپ رمان‌هاي قديمي


خبر ادبي


تازه‌هاي نشر


نغمه


 ادبيات ايتاليا 

قسمت اول

مهدي طوسي

نخست مجموعه‌اي از غزل‌واره‌ها و اشعار عاشقانه و رزمي و بزمي بود که شاعران دوره گرد و نقالان براي مردم مي‌خواندند يا همراه با چنگ و آواز آنها را مي‌خواندند و مردم ايتاليا بسي راغب به شنيدن اين گونه ترانه‌ها و اشعار بودند.

نغمه سازان و داستان پردازان ايتاليائي گاه از واژه‌هاي فرانسوي در عبارات موزون خويش سود مي‌جستند و همان‌طور که مي‌دانيم در حدود قرن دوازدهم و سيزدهم ميلادي هر يک از شهرها و نواحي ايتاليا داراي حکمراني مستقل بود ازاينرو وحدتي در اين سرزمين وجود نداشت و لهجه‌ها غالباً با هم تفاوت داشت با اينحال در زمان فردريک دوم زبان ايتاليائي در سيسيل، توسکاني مورد استعمال بود و شاعران و خوانندگاني که به ايتاليائي شعر مي‌سرودند با شعر را همراه با آواز مي‌خواندند، قافيه پردازان سيسيل و توسکاني ناميده شده بودند.

استاد و پيشواي اين گونه شعر ايتاليائي شخصي به نام گوئيدو گوئينچلي بوده که در سال 1254 ميلادي درگذشته است. وي از مردم بولونيا بود، در سرودن غزل‌هاي پرشور عاشقانه، مهارتي به سزا داشت نفوذ اشعارش اين شاعر بزرگ در پرورش فکري و شکوفائي استعداد دانته اليگري شاعر و نويسنده معروف ايتاليائي مؤثر بوده، سبب سرودن و نوشتن داستان کوتاه زندگي نو، سپس کمدي الهي گشته‌است. دانته شاعر و نويسنده نام‌آور ايتاليائي (1321-1256) بود.

انگيزه سرودن و نوشتن زندگي نو و کمدي الهي از طرف دانته به علت يک عشق آسماني بود که به دختري بنام بئاتريس پورتي ناري است و اين عشق از ده‌سالگي تا پايان عمر اين شاعر را در برگرفت و تا پس از مرگ بئاتريس هرگز زن نگرفت.

دانته حتي پس از مرگ دخترک نيز خاطر بئاتريس را از ياد نبرد تا اينکه شبي او را در خواب ديد و تصميم گرفت که به خاطر اين خواب به نوشتن اثر پرارزش و جهاني خود کمدي الهي پردازد و در بسياري از جاهاي کتاب کمدي‌الهي بئاتريس همچون فروغي تابان و خورشيدي درخشان و مظهر تقوا و زيبائي و خيرمطلق است. کتاب کمدي‌الهي تصوير از قرون وسطي با اخلاق و رفتار و اختلافات و جنگها و چهره‌هاي نامي و تمدنهاي قديم است اما بايد گفت در اين کتاب عظيم صحنه‌هاي گويا از تاريخ، پيش چشم مجسم است.

از کمدي الهي دانته نمايشنامه‌ها و اپراهاي بسيار اقتباس و استفاده شده‌است.

دانته علاوه بر نوشتن دو کتاب زندگي نو و کمدي الهي به تأليف کتابهائي درباره فلسفه و سياست پرداخته بود.

دو عنوان برجسته‌تر از ساير موضوعات به چشم مي‌خورد يکي ايجاد يک زبان ادبي ايتاليائي ديگري که در يک رساله به زبان لاتين نوشته عنوان حکومت جهاني را براي نخستين بار بيان کرده و با دليل و برهان به اثبات رسانيد، که براي حفظ صلح و آزادي يک سازمان جهاني بايستي از ملل عالم تشکيل شود و اين سازمان داراي يک محکمه بين‌المللي باشد و آنقدر قدرت داشته باشد که بتواند تصميمات ملل را به مرحله عمل و اجرا درآورد.

پترارک (1374-1404) از شاعران و نويسندگان ايتاليائي بود که شور و عشقي فراوان به سرزمين ايتاليا و مردم آن داشت دو اثر مهم از وي بجا مانده‌است که در ادبيات ايتاليا مقامي بس ارجمند دارد 1- پيروزي‌ها 2- آفريقا اين شاعر نويسنده به زبان لاتين نيز آثاري پديد آورد.

جوواني بوکاچو (1313-1375) از شاعران و نويسندگان معروف ايتاليائي بود که به ادبيات قديم يونان و روم عشق مي‌ورزيد و کتب متعددي به لاتين نوشت درباره تاريخ و شرح حال مردان و زنان مشهور و دباره کوه‌ها و جنگلها و چشمه‌ها و درياچه‌ها و رودها و غيره دو کتاب در باب افسانه‌هاي شباني کتابي بنام آمتو و کتاب دکامرون مجموعه صد داستان است، نوشت.

در دکامرون زمينه داستان را گروهي مردان و زنان تشکيل مي‌دهد که مي‌خواهند از بلاي طاعون سال 1348، فلورانس بگريزند و پناه بخانه‌اي ييلاقي مي‌برند در آن خانه بافسانه‌گوئي مي‌پردازند و چون خلق و خوي داستان‌گويان متفاوت است داستان‌ها داراي گيرائي و تنوع بسيار است و از مجموع آنها اوصاف شاعرانه، عبرت آموز و غم‌انگيز اما لطيف و شاعرانه فراوان بچشم مي‌خورد. چون نويسنده واقف به روح بشري و اشخاص داستان بوده، همه قهرمانهاي آن زنده و پر از شور زندگي هستند حتي جانوران داستان‌هاي دکامرون.

اين کتاب بعدها در ادبيات پاره‌اي کشورها از جمله انگلستان مورد اقتباس و تقليد قرار گرفت. نفوذ وي را مي‌توان در برخي از آثار چاسر انگلستان لانگفلو آمريکائي و کيتس شاعر انگليسي ديد.

نهضت رنسانس در ايتاليا سبب عظمت يافتن زبان ايتاليائي گشت از جمله کساني که به پيروي از دانته براي زبان ايتاليائي و رسمي و عمومي شده آن در سراسر ايتاليا تلاش کرد پي‌يتروبمبو شاعر مشهور اين زمان ايتاليا بود. از آن به بعد فرهنگها و کتاب‌هاي صرف و نحو ايتاليائي تهيه و منتشر و فرهنگستان دلا کروسکا در سال 1485 در فلورانس تأسيس گرديد و رفته رفته از رونق لاتين کاسته و بهمان نسبت بر ترقي و عظمت و وسعت زبان ايتاليائي افزوده مي‌شد.

ادامه دارد...


 چاپ رمان‌هاي قديمي 

 
مجموعه‌اي از رمان‌هاي قديمي تجديد چاپ شده و در اختيار علاقه‌مندان قرار گرفته است و تعداد ديگري نيز در نوبت چاپ قرار دارد.به گزارش ايسنا، در بيست و هشتمين نمايشگاه بين‌المللي کتاب تهران، چند عنوان از اين مجموعه در انتشارات علمي و فرهنگي رونمايي و به دوستداران کتاب عرضه شد. کتاب‌هايي چون سي و نه پله، ماشين انديشه‌نگار، پرنده آبي، فونتامارا، شاهزاده و گدا، خلبان جنگ، نازنين و بوبوک و زمين انسان‌ها در اين گروه قرار دارند.

ناشر در خبر انتشار اين کتاب‌ها عنوان کرده است: اين مجموعه در سال‌هاي گذشته توسط «شرکت سهامي کتاب‌هاي جيبي» به چاپ رسيده بود. اين شرکت در سال 1333 شمسي به وجود آمد تا آثار ارزنده اديبان و رمان‌نويسان جهان را ترجمه کند و در دسترس کتاب‌خوانان ايراني قرار دهد. سال‌هاست آن شرکت ديگر فعاليت ندارد، اما آثار انتشاريافته‌اش هنوز جزو مهمي از ادبيات جهاني را تشکيل مي‌دهد.

از سوي ديگر به علت عدم تجديد چاپ، اين کتاب‌ها در بازار کتاب کمياب يا ناياب بودند.«شرکت سهامي کتاب‌هاي جيبي» بعد از وقوع انقلاب اسلامي با عنوان انتشارات علمي و فرهنگي به فعاليت خود ادامه داده و اينک چاپ مجدد اين آثار، با ويرايش و طرح جلد جديد، توسط اين انتشارات به بازار کتاب عرضه شده است.

از ديگر کتاب‌هايي که آماده شده و در دست تجديد چاپ است نيز مي‌توان به عنوان‌هاي آشنايي چون بابا گوريو، نسل اژدها، خاطرات خانه مردگان، زنبق دره، زورباي يوناني، لبه تيغ، کشتن مرغ مينا، دزيره، خشم و هياهو، آواي وحش، تاراس بولبا، سپيددندان، لايم لايت، ماه پنهان است، عقايد يک دلقک، گتسبي يزرگ، مادر، ناطور دشت، قلعه حيوانات، مرواريد، ئي ام فارستر، نقاب ديمتريوس، نوازنده نابينا و ...اشاره کرد.


 خبر ادبي 

موسوي گرمارودي:

«توحيد» بايد در شعر آئيني امروز جايگاه خود را بيابد

علي موسوي گرمارودي گفت: كلمه محوري قرآن كلمه توحيد است و اين كلمه بايد در شعر آييني امروز هم جايگاه خود را بيابد. به گزارش مهر به نقل از روابط عمومي حوزه هنري، علي موسوي گرمارودي، شاعر و محقق ادبي پيش‌كسوت، در گفت‌وگو با پايگاه خبري حوزه هنري درباره عدم رويكرد شاعر آييني امروز به شعر توحيدي و مناجات گفت: شايد نبايد گفت شاعران جوان امروز صرفا توجهي به شعر توحيدي ندارند، بلكه درست‌تر آن است كه حتي پيش‌كسوتان اين شاعران هم چندان در اين زمينه
كار نكرده‌اند.وي ادامه داد: اگر پيش‌كسوتان حوزه شعر آييني آثار بيشتري خلق مي‌كردند، جوان‌ترها هم با نگاه به دست آن‌ها به اين سمت و سو حركت مي‌كردند و اشعار و آثار بيشتري در اين زمينه خلق مي‌شد.

اين شاعر پيش‌كسوت اظهار كرد: به نظر من براي حركت در اين زمينه بايد دو كار انجام گيرد؛ اولين كار براي اين منظور كه ضرورت اين نوع شعر مشخص شود و آن اين است كه بايد به همه شاعران گفته و يادآوري شود كه اگر انبيا و چهارده معصوم (ع) آمدند، براي توحيد بوده‌ است. بايد اين فرهنگ و اين انديشه براي شاعران امروز ما جا بيفتند كه توحيد مهم‌ترين رسالت انبيا و ائمه(ع)بوده است.به گفته موسوي‌گرمارودي اين نگاه نه تنها ضرورت پرداختن به شعر توحيدي و مناجات را ايجاب مي‌كند بلكه اجازه نمي‌دهد شعر آييني ما به بيراهه برود.

وي درباره كار دوم كه انجام آن براي حركت در زمينه شعر توحيدي لازم است، گفت: يكي از مهم‌ترين كارهايي كه بايد در زمينه شعر آييني انجام گيرد كناره‌گيري و اجتناب از «غلو» است. شاعران با تقويت نگاه توحيدي و پرداختن به اين مضمون مي‌توانند از غلو در شعر آييني فاصله بگيرند.

اين محقق، مترجم و استاد ادبيات اظهار كرد: به هر حال آنچه در اين زمينه اهميت دارد و علت اصلي پرداختن به شعر توحيدي و مناجات محسوب مي‌شود آن است كه بدانيم مركز اقدامات پيامبران الهي و جانشينان معصوم آنان براي جا انداختن توحيد بوده است.اين بزرگواران آمدند تا ما خدا را بهتر بشناسيم. بنابراين بايد بدانيم كلمه محوري قرآن كلمه توحيد است و اين كلمه بايد در شعر آييني امروز هم جايگاه خود را بيابد.


 تازه‌هاي نشر 

آخرين کتاب منتشرشده دولت‌آبادي

«تا سر زلف عروسان سخن» آخرين کتاب منتشرشده محمود دولت‌آبادي است شامل انتخاب او از شاهکارهاي نثر کلاسيک فارسي.

به گزارش ايسنا، اين نويسنده پيشکسوت در مقدمه‌اي بر اين کتاب مي‌نويسد: «اين به‌گزين سخن پارسي به چند انگيزه فراهم آمد در گذر ساليان:

نخست توجه بيشتر به نثر - نوشتار؛

ديگر توجه به شيوه روايي گزيده‌ها.

دو ديگر نگاهکي هرچند گذرا به پراکنده‌هايي از تاريخ - اسطوره،‌ همچنان که به ما رسيده است از برکت پژوهش اهل دانش و تحقيق. استاداني که مديون ايشانيم به اعتبار هموار کردن دشواري‌هاي کار پژوهش در يکصد سال هنوز جاري. پس ديگر انگيزه من در اين فراهم،‌ اداي دين است به يکايک آموزگاراني که کتب منبع اين گزينه‌ها را ويراسته پيش روي ما نهاده‌اند.

و ديگر اين‌که مگر اين دفتر را نشاني باشد وانهاده پيش نگاه جواناني که چون به من مي‌رسند، اشاره مي‌کنند به ادبيات قديم پارسي، و با ايشان بگويم نشانه‌هايي از آن در اين دفتر فراهم شده است.»

محمود دولت‌آبادي پيش‌تر نيز در حوزه‌ ادبيات کلاسيک، «وزيري امير حسنک» را بر اساس «تاريخ بيهقي» منتشر کرده است. اين کتاب همراه با لوح فشرده‌ صوتي با صداي اين نويسنده عرضه شده است.


چند مجموعه شعر منتشر شد

«دارد هوا که بخواند» با گزينش و ترجمه محمدرضا فرزاد، «براي تو و ماه نغمه سردادم» گزينه اشعار کارل سندبرگ با ترجمه احمد پوري، «مي‌خواهم ليلاي تو باشم» و «شاعر آپارتمان تنهاست» سروده افسانه شعبان‌نژاد، «روزهاي بادبادک» سروده بيوک ملکي و «از نامت چند حرف کبود به دهان ما پس دادند» سروده روزبه سوهاني کتاب‌هايي هستند که در انتشارات مرواريد به چاپ رسيده‌اند.

به گزارش ايسنا،«دارد هوا که بخواند» (جُنگ شعر جهان) با گزينش و ترجمه محمدرضا فرزاد با شعرهايي از ولاديمير هولان، چارلز بوکوفسکي، آنا اشوير، مارگارت اتوود، رافائل آلبرتي، سميح القاسم، محمود درويش، راجر مگاف و... همراه است.

در پايان کتاب نيز زندگي‌نامه کوتاهي از اين شاعران آمده است.

***

«براي تو و ماه نغمه سردادم» گزينه اشعار کارل سندبرگ با ترجمه احمد پوري که در قطع جديدي منتشر شده شامل بخش‌هاي شعرهاي شيکاگو، چنگه‌ها، اشعار جنگ، راه و پايان، مه‌ها و آتش‌ها، سايه‌ها و روزهاي ديگر است.


 نغمه 

عليرضا سپاهي لائين


فواره‌ها که يخ زده بودند، وا شدند

در ناگهان ظهر زمستان رها شدند


... فواره‌هاي ساده که از ارتفاع روز

در زير بار روشني خويش تا شدند


... در گير و دار صحبت فواره و عبور

ياران باد، وارد اين ماجرا شدند


فواره‌هاي رم‌زده، در هاي‌وهوي باد

يک‌دست، دست‌هاي بلند دعا شدند


... يک عده در عبور خود از ابر و آسمان

در امتداد روشن خود تا خدا شدند


... يک عده نيز خسته و نوميد و سربه‌زير

از کاروان روشن ياران جدا شدند


... فواره ها، خلاصه بگويم که عاقبت

يک عده ما شدند و گروهي شما شدند


 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
ورزشي
گالري
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون