جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 3348- تاریخ : 1394/03/02 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران (شنبه)


نگاهي ديگر به سهراب


کودکان استراليا چگونه کتاب‌خوان مي‌شوند؟


خبر ادبي


تازه‌هاي نشر


نغمه


 نگاهي ديگر به سهراب 

محمد مرفه

تصوير و رنگ

اشعار سهراب پر است از رنگ و خيال و تصوير، سهراب پيش از اينکه به عنوان شاعر شناخته شود نقاش بود و طبيعت را بتصوير در مي آورد، او نقاش هزار و چند صد پرده ي نقاشي است.

نگرش سهراب به جهان و هنر، متاثر از فلسفه ي تائو وذن است. در اين ديدگاه، تصوير جهان بيرون نموداري از جهان درون است.

در جهان بيني تائو، هنرمند از طبيعت مي آموزد، سهراب نيز در آفرينش پرده هاي نقاشي و جهان شعري خود از چنين تجربه اي بهره برده است.

...

مرا سفر به کجا مي برد؟

کجا نشان قدم نا تمام خواهد ماند

و بند کفش به انگشت هاي نرم فراغت

گشوده خواهد شد؟

کجاست جاي رسيدن ، و پهن کردن يک فرش

و بي خيال نشستن

و گوش دادن به

صداي شستن يک ظرف زير شير مجاور؟

و در کدام بهار

درنگ خواهد کرد

و سطح روح پر از برگ سبز خواهد شد؟

...


زندگي رسم خوشايندي است

زندگي بال و پري دارد با وسعت مرگ

برشي دارد اندازه ي عشق

زندگي چيزي نيست که لب طاقچه ي عادت از

ياد من و تو برود

زندگي جذبه ي دستي است که مي چيند

زندگي نوبر انجير سياه، در دهان گس

تابستان است

" ... سپهري شاعري نبود که به مناسبت هاي خاص فردي يا اجتماعي شعر بسرايد، در زمان زندگي او، هرچند کمتر کسي در شاعري اش ترديد داشت، اما بسياري از که زندگي اجتماعي و حوادث محيط و دردهاي خود را اين اندازه کم در آثار او مي ديدند، گله داشتند.» (حسين معصومي همداني)

"شايد مهم ترين دليلي را که محتواي شعر سپهري، به رغم گستردگي تاثير سبک و زبان او، هيچ واکنش و پژواک مهمي برنينگيخت، بتوان در اين دانست که عناصر اصلي انديشه ي سپهري، پيوندي با مسائل جامعه نداشتند و نه عليه و نه له آن حرفي نمي گفتند.»

عرفان

عده اي در تلاشند که سهراب را شاعري عارف بدانند و اشعارش را عرفاني بنامند اما بنابرگفته ي دکتر بينا استاد فلسفه دانشکده ي ادبيات اصفهان، اشعار سهراب به رغم زيبايي و لطافت عارفانه نيست، هرچند که رنگ عارفانه دارد و سهراب نيز عارف نبود هرچند که به عرفان گرايش داشت.

سهراب هميشه خدا را در نظر داشت و زندگي ساده اي داشت.

تفاوت عرفان سهراب با عرفان کلاسيک (عرفان شناخته شده) نخست در اين است که سهراب انگاره ي يگاني با کل، حقيقت و ابديت را با نمود طبيعت بيان مي کند بر عکس عرفان کلاسيک- بويژه غزل کلاسيک- که اين نمود بيشتر بصورت انساني/ معشوقي است با خط و خال و لب و جعد ... سهراب از همه ي باورها و پندارهاي متداول، پذيرفته و قطعي پنداشته شده غريبه سازي مي کند. چراکه او معتقد است:

چشم ها را بايد شست، جور ديگر بايد ديد

دوم آن که عرفان فارسي به شدت مردگرايانه است. دل را پسري مي داند که با پدر روح مي ماند و نفس را دختري که با مادر قالب خاکي مي ماند. و دل حاوي همه ي صفات علوي روحاني است و نفس / زن صفات ذميمه ي سفلي.

اما در عارفانه هاي سپهري زن و مرد توامان به طبيعت بازميگردند و از آنجا به ابديت مي کوچند.

" ...

پشت درياها شهري است

كه در آن پنجره ها رو به تجلي باز است‌.

بام ها جاي كبوترهايي است كه به فواره هوش بشري مي نگرند.

دست هر كودك ده ساله شهر، خانه معرفتي است‌.

مردم شهر به يك چينه چنان مي نگرند

كه به يك شعله‌، به يك خواب لطيف‌.

خاك‌، موسيقي احساس تو را مي شنود

صداي پر مرغان اساطير مي آيد در باد.

پشت درياها شهري است

كه در آن وسعت خورشيد به اندازه چشمان سحرخيزان است‌.


شاعران وارث آب و خرد و روشني اند.

پشت درياها شهري است‌!

قايقي بايد ساخت‌. قايقي بايد ساخت


 کودکان استراليا چگونه کتاب‌خوان مي‌شوند؟ 

 استاد ممتاز دانشگاه مک‌ کوئري سيدني با اشاره به روش‌هاي مرسوم براي رشد مطالعه کودک در استراليا گفت: در مدارس استراليا همواره به روي پديدآورندگان ادبيات کودک باز است، چرا که ارتباط و گفت‌وگوي مستقيم کودکان با نويسندگان، شاعران و تصويرگران کتاب‌هاي محبوبشان، روش مؤثري در افزايش ميل اين رده سني به مطالعه محسوب مي‌شود.

به گزار ايسنا، پروفسور جان استيفنز، استاد ممتاز دانشگاه مک‌ کوئري سيدني (MACQUARIE University) در حوزه ادبيات کودک که از ميهمانان ويژه دومين نشست هم‌انديشي استادان و مسئولان نهاد کتابخانه‌هاي عمومي کشور بود بر نقش اساسي مدارس در ايجاد تمايل به مطالعه در دانش‌آموزان تأکيد کرد و گفت: مدرسه و معلمان داراي مهم‌ترين نقش در گرايش کودکان به مطالعه هستند.

وي به تجربيات مدارس استراليا در اين زمينه اشاره کرد و افزود: خواندن کتاب يکي از محوري‌ترين فعاليت‌ها در مدارس استراليا به حساب مي‌آيد. کتابخانه‌هاي مدارس اين کشور بسيار فعال هستند و با حضور دائمي خود در ميان بچه‌ها آنان را به مطالعه عادت مي‌دهند. يکي از وظايف معلمان در استراليا، ايجاد و تقويت ارتباط بين کتاب و مخاطب است.

اين محقق و نويسنده استراليايي بيان کرد: مدارس با پيگيري روشي کودک‌محور، زماني را در برنامه روزانه، به عنوان ساعت مطالعه در نظر مي‌گيرند. در طول اين زمان، هر يک از کودکان مي‌توانند به انتخاب آزادانه کتاب‌هاي مورد علاقه خود از ميان جعبه‌هاي حاوي کتاب که به کلاس‌ها منتقل شده، اقدام کنند.

جان استيفنز ادامه داد: بچه‌ها آزادند که هرچه را که به آن علاقه دارند، بخوانند و آزادانه به ساير کلاس‌ها سر بزنند. در اين روند به هريک از کودکان به عنوان فردي متفاوت و مستقل نگاه مي‌شود و بدين ترتيب کودک مي‌تواند هويت فردي و علايق شخصي‌اش را در انتخاب مجموعه مطالعه پيدا کند.

اين استاد بين‌المللي ادبيات کودک يکي ديگر از روش‌هاي ايجاد علاقه به مطالعه در کودکان استراليايي را دعوت از نويسندگان، شاعران و تصويرگران براي حضور در مدرسه‌ها دانست و اظهار کرد: گفت‌وگوي کودکان با نويسندگان، شاعران و تصويرگران کتاب‌هاي محبوبشان، روش مؤثري در افزايش ميل اين رده سني به مطالعه است. در مدارس استراليا، همواره به روي پديدآورندگان ادبيات کودک باز است و کودکان در اين روش پس از خواندن يک اثر مي‌توانند به شکلي بي‌واسطه با توليدکنندگان آن در ارتباط باشند و مشتاقانه با آنان گفت‌وگو کنند.

او با اشاره به مجموعه‌سازي کتابخانه‌هاي استراليا در بخش کودک به ذکر روشي جالب در اين زمينه پرداخت و اظهار کرد: شوراي کتاب کودک استراليا در طول سال، کتاب‌هاي مناسب را با همکاري نيروهاي داوطلب و متخصص، انتخاب مي‌کند و در رقابت با يکديگر قرار مي‌دهد. در زماني مشخص، فهرستي متشکل از 40 تا 50 اثر منتخب، در همه حوزه‌ها انتخاب شده و به عنوان آثار منتخب اعلام مي‌شوند. اعلام اين فهرست تا اعلام برنده‌هاي نهايي هر رشته، حدود چهار ماه به طول مي‌انجامد. در طول اين زمان در ميان ناشران، شور و شوق زيادي براي انتشار مجدد آثاري که در اين نوبت نام برگزيده را بر پيشاني خود دارند، ديده مي‌شود.

جان استيفنز افزود: حضور در مرحله نهايي داوري به منزله مجوزي معتبر براي ورود کتاب‌هاي منتخب به کتابخانه‌هاي مدارس و کتابخانه‌هاي عمومي است. در اين زمان، آمار فروش ناشران به شکلي قابل توجه افزايش مي‌يابد. اين فروش بالا فرصتي مناسب و عاملي براي تشويق ناشران به توليد آثار ارزنده است و باعث مي‌شود بدنه ادبيات ناب کودک همچنان قوي بماند.

وي افزود: منبع ديگر مجموعه‌سازي کتابخانه‌ها، مجلاتي تخصصي حاوي نقد، بررسي و معرفي کتاب است که کتابدار مي‌تواند منابع مطالعاتي مناسب براي کتابخانه خود را از ميان‌ آن‌ها انتخاب کند.

استيفنز درباره مجموعه‌سازي توسط کتابداران گفت: کتابداران به دليل شغلشان نسبت به عمق و محتواي کتاب‌ها حساس‌اند و در بيشتر کتابخانه‌ها مجموعه‌سازي با توجه به نظر آنان انجام مي‌گيرد. البته کتابداران نيز در خريد منابع از سياست‌هاي کلي پيروي مي‌کنند و هر نوع کتابي براي هر کتابخانه‌اي خريداري نمي‌شود. تعدادي از کتابخانه‌ها در حوزه‌هاي تخصصي فعال‌تر و شناخته‌شده‌اند و منبعي براي اين‌گونه آثار به‌شمار مي‌آيند؛ ساير کتابخانه‌ها نيز با اتکا بر اين موضوع کاربران تخصصي خود را به امانت بين کتابخانه‌اي با اين مراکز ترغيب مي‌کنند.

جان استيفنز صاحب آثار متعددي در حوزه ادبيات کودک است که امروزه در سطوح بين‌المللي به عنوان مرجع مورد استفاده قرار مي‌گيرند؛ يکي از مشهورترين آن‌ها "زبان و ايدئولوژي در ادبيات کودکان" است که در سال 1992 توسط انتشارات لانگ‌ من منتشر و بارها تجديد چاپ شده است.


 خبر ادبي 

مومني در اختتاميه جشنواره سوره:

اميدوارم ادبيات ايران دينش را به شهدا ادا کند

رئيس حوزه هنري در مراسم اختتاميه سيزدهمين جشنواره شعر و داستان جوان سوره اظهار اميدواري کرد: ادبيات ايران بتواند به شهداي دفاع مقدس و انقلاب اسلامي اداي دين کند.

به گزارش مهر، مراسم اختتاميه سيزدهمين جشنواره شعر و داستان جوان سوره در تالار سازمان تبليغات اسلامي شهر قزوين و با حضور جمعي از شاعران و نويسندگان از جمله محمدرضا عبدالملکيان، حميد رضا شکارسري، محمدحسين جعفريان، حسين فتاحي و نيز آيت الله عابديني نماينده ولي فقيه در استان و امام جمعه قزوين و همچنين محسن مومني شريف رئيس حوزه هنري برگزار شد.

در ابتداي اين مراسم سعيد بيابانکي دبير هنري اين جشنواره با قرائت مطلعي از يکي از غزل هاي صائب که در توصيف يکي از انجمن هاي ادبي آن زمان بود، اظهار داشت: قرار بود امسال سرلوحه ما در جشنواره نوعي جايزه معنوي باشد و به همين خاطر برگزيدگان ما امسال جايزه شان به جاي هديه نقدي دريافت امکان انتشار اثر در سوره مهر است.

وي در پايان نيز به قرائت دو بيتي پرداخت که شب گذشته در قزوين سروده بود. اين دو بيتي به روايت بيابانکي به اين شرح بود:

امشب که به باغ دلگشا آمده‌ايم

هم قصه مپرس از کجا آمده‌ايم

بايد که به پاس واژه از جا برخاست

امشب که به شهر دهخدا آمده‌ايم

در ادامه اين مراسم امام جمعه قزوين و نماينده ولي فقيه به سخنراني پرداخت.

آيت الله عابديني در سخنان خود با اشاره به اينکه آفرينش خداوند چيزي جز هنر و زيبايي نيست اظهار داشت: آفرينش انسان و نزول قرآن يا آفرينش جهان همه و همه چيزي جز هنر و زيبايي نيست. هنر هم يعني اينکه چيزي زياد و بيش از اندازه نباشد و همه چيز در جاي خود قرار بگيرد.

وي در ادامه سخنان خود به موضوع دعوت انسان به مدرسه هنر از سوي خداوند اشاره کرد و گفت: در آيه هاي ابتداي سوره علق خداوند خطاب به انسان مي گويد که انسان نبايد بي هنر باشد. بايد در مدرسه هنر به همراه خداوند به هنر خواني بپردازد. به باور من هنرپردازي انسان کشف هنرهاي الهي است. هنر آفرينده شده و هنرمند ما نيز نيار ندارد تا هنر را خلق کند بلکه بايد آن را کشف کند. هنر يک هنرمند اين است که کاشف هنر خدايي باشد.

امام جمعه شهر قزوين همچنين گفت: از سوي ديگر وادي هنر نيز وادي قدسي و ملکوتي است. هر که مي خواهد در آن قدم بگذارد شايستگي هايي نياز دارد. در کنار اين مساله خداوند هنر را جز در عرصه پاک دلهاي مستعد به نمايش نمي گذارد. به باور من همان اظهارتي که باعث حضور انسان در وادي مقدس خداوندي مي شود چشمه هاي ادب و هنر را در انسان به جوشش در مي آورد.

نماينده ولي فقيه در استان قزوين در ادامه به مساله حريت و آزادگي اشاره و تصريح کرد: همه انسان ها شاعرند اما همه هنر اينکه شعرشان را به قلم بياورند ندارند. يکي از چيزهايي که باعث تجلي هنر مي شود، حريت است. به همين خاطر بيشتر شاعران از آزادگانند و از گفتن چيزي که مد نظر دارند نمي ترسند.

محسن مومني شريف رئيس حوزه هنري نيز سخنران ديگر اين مراسم بود که در سخنان خود با تشکر از دست اندرکاران برگزاري اين جشنواره گفت: شهر قزوين افتخارات خوبي در حوزه فرهنگ و ادب و تمدن دارد. ما اين شهر را با شهيداني مي شناسيم که در ابتداي ورودي اين شهر تصاويرشان هست. شهيدان رجايي و بابايي و لشکري که وقتي کتاب خاطرات اين شهيد در سوره مهر منتشر شود مردم خواهند فهميد او چگونه 10 سال در زندان عراق مقاومت کرد و نگفت هواپيمايش پيش از آغاز جنگ در خاک عراق سقوط کرده است تا مبادا ايران به اشتباه عامل جنگ معرفي شود.

وي افزود: قزوين همچنين شهر سيد آزادگان مرحوم ابوترابي است. اميدوارم ادب و هنر ايران بتواند حق اين شهيدان را در اين کشور به جا بياورد.

بخش پاياني اين مراسم نيز به تجليل از سه هنرمند استان قزوين شامل امير عاملي، محمد علي حضرتي و قاسم انصاري اختصاص يافت که اين سه شاعر پس از شعر خواني هدايايي دريافت کردند.


 تازه‌هاي نشر 

نخستين مجموعه شعر «بهرام اردبيلي»منتشر شد

نخستين مجموعه شعر بهرام اردبيلي از شاعران مطرح شعر حجم در دهه 40 به کوشش ميثم رياحي منتشر شد.

به گزارش ايسنا، اين کتاب با نام «رهگذري در خواب پروانه‌ها» در 115 صفحه ، 34 شعر اين شاعر را در خود جاي داده که همگي آن‌ها در نشريات ناياب دهه 40 و 50 ازجمله جزوه‌هاي شعر طرفه، فردوسي، رستاخيز، دفترهاي شعر ديگر، وانديشه و هنر، منتشر شده‌اند. اين شعرها تاکنون در يک مجموعه در کنار هم به مخاطبان شعر ارايه نشده بود.

بهرام اردبيلي متولد 24 اسفند 1321 در اردبيل بود. وي در سن 22 سالگي اولين شعرش را در مجله «فردوسي» چاپ کرد و در همان زمان به تدريج با شاعراني چون بيژن الهي، محمود شجاعي، پرويز اسلام‌پور، يدالله رويايي و فريدون رهنما که بعدها به گروه «شعر ديگر» معروف شدند، آشنا شد. او پس از اين آشنايي به طور جدي به شعر پرداخت.


"مواظب جريمه خدا باش" منتشر شد

گونه هاي متفاوتي از ارتباط انسان و پروردگار و چگونگي ارائه پاداش و البته يادآوري اينکه آدمي اشتباهي کرده و بايد به دنبال جبران آن باشد در بسياري از کتب ديني ديده شده‌است.

به گزارش شاپرک و به نقل از روابط عمومي مؤسسه انتشارات قدياني، کتابِ "مواظب جريمه خدا باش" نوشته غلامرضا حيدري ‌ابهري درآغاز سال 94 براي اولين بار به چاپ رسيد و آماده ي ارائه به علاقمندان کتاب مي باشد.

پرودگار بندگان خود را دوست دارد و بارها در کتاب آسماني قرآن يادآور اين موضوع مهم شده است. در اين بين کودکان بايد بدانند و به اين علاقه آگاه باشند. اما بايد به اين نکته هم توجه داشته باشند که بخشندگي و علاقه خداوند به بندگانش و بخشندگي او دليل نمي شود که بنده ي خداوند در انجام کارهاي خود بي دقتي کرده و مرتکب اشتباهي شود که جبران آن دشوار است.

نويسنده اين کتاب، با توجه و دقتي که به ذهن و نگاه کودکان به اين دنيا داشته توانسته با کلامي شيوا و توانا به آنها يادآوري کند که در مقابل هر کار نادرستي حتماً جريمه‌اي هم وجود دارد و حالا اين جريمه به چه صورت است و چگونه بايد آن را جبران کرد. مواظب جريمه خدا باش عنوان جذابي است که به دست علاقه مندان رسيد.


 نغمه 

منوچهري دامغاني

چو از زلف شب بازشد تابها

فرو مرد قنديل محرابها

سپيده‌دم، از بيم سرماي سخت

بپوشيد بر کوه سنجابها

به ميخوارگان ساقي آواز داد

فکنده به زلف اندرون تابها

به بانگ نخستين از آن خواب خوش

بجستيم چون گوي ز طبطابها

عصير جوانه هنوز از قدح

همي‌زد بتعجيل پرتابها

از آواز ما خفته همسايگان

بي‌آرام گشتند در خوابها

برافتاد بر طرف ديوار و بام

ز بگمازها نور مهتابها

منجم به بام آمد از نور مي

گرفت ارتفاع سطرلابها...............


 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
ورزشي
گالري
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون