جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 3022- تاریخ : 1392/12/27 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران(سه شنبه)

يادي از شاعره اخلاق و انسانيت
اعتصامي شاعر آينه ها


خبر ادبي


تازه‌هاي نشر


ادبيات


نغمه


 يادي از شاعره اخلاق و انسانيت
 اعتصامي شاعر آينه ها 

 
رهنماي راه معني جز چراغ عقل نيست - کوش پروين تا به تاريکي نباشي رهسپار.

بيست و پنجم اسفند ماه سالروز فوت و در تقويم رسمي ايران روز بزرگداشت پروين اعتصامي است.

به گزارش ايبنا به نقل از ايرنا، پروين اعتصامي شاعره نامدار معاصر ايران به گواهي استادان و سخن شناسان معاصر بديعترين و شيرينترين پيام اجتماعي و پندآور را در سروده هايش به يادگار گذاشته و در سبک سرودن مضامين و مفاهيم شعري گوي سبقت را از تمام شاعره هاي فارسي زبان و بيشتر شاعران نامدار پارسي ربوده است.

در ميان اشعار پروين تعداد زيادي شعر به صورت مناظره ميان اشياء، حيوانات و گياهان وجود دارد. درون مايه اشعار او بيشتر غنيمت داشتن وقت و فرصتها، نصيحتهاي اخلاقي، انتقاد از ظلم و ستم به مظلومان و ضعيفان و ناپايداري دنيا است.

در شعر پروين استفاده هايي از سبک شعراي بزرگ پيشين نيز شده است.

ملک الشعراي بهار در مقدمه اي که بر ديوان وي نوشته است مي گويد: اين ديوان ترکيبي است از دو سبک و شيوه لفظي و معنوي آميخته با سبکي مستقل و آن دو يکي شيوه خراسان است خاصه استاد ناصر خسرو قبادياني و ديگر شيوه شعراي عراق و فارس است به ويژه شيخ مصلح الدين سعدي شيرازي عليه الرحمه و از حيث معاني نيز بين افکار و خيالات حکما و عرفا است و اين جمله با سبک و اسلوب مستقلي که خاص عصر امروزي و بيشتر پيرو تجسم معاني و حقيقت جويي است ترکيب يافته و شيوه اي بديع و فاضلانه به وجود آورده است.

اشعار او را مي توان به دو دسته تقسيم کرد: دسته اول که به آن سبک خراساني گفته شده و شامل اندرز و نصيحت است و بيشتر به اشعار ناصرخسرو شبيه است و دسته دوم اشعاري که به آن سبک عراقي گفته شده و بيشتر جنبه داستاني به ويژه از نوع مناظره دارد و به سبک شعر سعدي نزديک است.

اين دسته از اشعار پروين شهرت بيشتري دارند.

يکي از شعراي پيشکسوت در گفت و گو با ايرنا اظهارداشت: ديوان پروين شامل 248 قطعه شعر است که از آن ميان 65 قطعه به صورت مناظره مي باشد.

علي نظمي افزود: اشعار پروين اعتصامي بيشتر در قالب قطعات ادبي است که مضامين اجتماعي را با ديده انتقادي به تصوير کشيده است.

وي گفت: اعتصامي از مفاخر کشور و شعر ادب ايران است که سبک شعري وي به سبک شعري ناصر خسرو قبادياني نزديک بوده و محتواي اشعارش پندآموز و ارشاد کننده مي باشد با اينکه او شاعره بوده اما شعرهايش را مردانه سروده گويي که يک مرد کهنسال شعر گفته باشد.

او با اشاره به اهميت سبک شعري اعتصامي در ادبيات فارسي ادامه داد: با وجود درگذشت پروين در دوران جواني پختگي شعرهايش بالا بوده و نبوغ شعري اش قابل مقايسه با شاعران ديگر زن و مرد نيست.

يوسف اعتصام الملک پدر پروين در تبريز به دنيا آمد. ادبيات عربي، فقه و اصول، منطق و کلام، حکمت قديم و زبانهاي آذري و فرانسه را در اين شهر آموخت و در لغت عرب احاطه کامل يافت.

هنوز 20 سال از عمرش نرفته بود که کتاب قلائد الادب في شرح اطواق الذهب را که رساله اي بود در شرح 100 مقام از مقامات محمودبن عمرالزمخشري در نصايح، حکم، مواعظ و مکارم اخلاق به زبان عربي نوشت و خيلي زود جزو کتابهاي درسي مصريان قرار گرفت.

چندي بعد کتاب ثورة الهند يا المراة الصابره او نيز مورد تحسين ادباي ساحل نيل قرار گرفت.

با اين حال مهمترين يادگاري اعتصام الملک دخترش رخشنده است.

رخشنده اعتصامي مشهور به پروين اعتصامي از شاعران نامي معاصر ايران زمين روز 25 اسفند سال 1285 شمسي در تبريز متولد شد و از ابتدا زير نظر پدر دانشمند خود که با انتشار کتاب تربيت نسوان اعتقاد و آگاهي خود را به ضرورت تربيت دختران نشان داده بود رشد کرد.

در کودکي با پدر به تهران آمد. ادبيات فارسي و ادبيات عرب را نزد وي فراگرفت و از محضر ارباب فضل و دانش که در خانه پدرش گرد مي آمدند بهره ها يافت و همواره آنان را از قريحه سرشار و استعداد خارق العاده خويش دچار حيرت مي ساخت.پروين در هشت سالگي به شعر گفتن پرداخت و به ويژه با به نظم کشيدن قطعات زيبا و لطيف که پدرش از کتابهاي فرنگي، آذري و عربي ترجمه مي کرد طبع آزمايي و به پرورش ذوق مي پرداخت.تير ماه سال 1303 شمسي برابر با ماه 1924 ميلادي دوره مدرسه دخترانه آمريکايي را که به سرپرستي ميس شولر در ايران اداره مي شد با موفقيت به پايان برد و در جشن پايان تحصيل خطابه اي با عنوان زن و تاريخ ايراد کرد.

شولر خاطرات خود را از تحصيل و تدريس پروين در آن مدرسه چنين بيان مي کند: پروين گرچه در همان اوان تحصيل نيز معلومات فراوان داشت اما تواضع ذاتي اش به حدي بود که به فراگرفتن مطلب و موضوع تازه اي که در دسترس خود مي يافت شوق وافر اظهار مي کرد.

پروين در تمام سفرهاي پدرش در داخل و خارج ايران همراه بود و با سير و سياحت به گسترش ديد و اطلاعات و کسب تجارب تازه مي پرداخت.

اين شاعره آزاده پيشنهاد ورود به دربار را با بلندنظري نپذيرفت و مدال وزارت معارف آن دوران را رد کرد.

پروين در 19 تير ماه 1313 با پسر عموي خود ازدواج کرد و چهار ماه پس از عقد ازدواج به کرمانشاه به خانه شوهر رفت.

شوهر پروين از افسران شهرباني و هنگام وصلت با او رييس شهرباني در کرمانشاه بود. اخلاق نظامي او با روح لطيف و آزاده پروين مغايرت داشت. پروين که در خانه اي سرشار از مظاهر معنوي و ادبي و به دور از هرگونه آلودگي پرورش يافته بود پس از ازدواج ناگهان به خانه اي وارد شد که يک دم از بساط عيش و نوش خالي نبود و طبيعي است همراهي اين دو طبع مخالف نمي توانست دوام يابد لذا سرانجام اين ازدواج ناهمگون به جدايي کشيد و پروين پس از دو ماه و نيم اقامت در خانه شوهر با گذشتن از کابين طلاق گرفت.با اين همه او تلخي شکست را با خونسردي و متانت شگفت آوري تحمل کرد و تا پايان عمر از آن سخني بر زبان نياورد و شکايتي نکرد.

در سال 1314 نخستين ديوان پروين اعتصامي شاعره تواناي ايران به همت پدر اديب و گرانمايه اش انتشار يافت.

پروين مدتي نيز در کتابخانه دانشسراي عالي تهران سمت کتابداري داشت و به کار سرودن اشعار خود هم ادامه مي داد تا اينکه دست اجل او را در 34 سالگي از جامعه ادبي گرفت.

وي در شب 16 فروردين سال 1320 خورشيدي با بيماري حصبه در تهران زندگي را بدرود گفت. پيکر او را به قم بردند و در جوار قبر پدر دانشمندش در مقبره خانوادگي بخاک سپردند.


 خبر ادبي 

برآبادي 3 رمان و 2 بازنويسي ادبيات کهن را براي نوجوانان آماده مي‌کند

محمود برآبادي از آماده کردن 2 کتاب رمان و 2 اثر بازنويسي از متون ادبيات کهن براي کودکان و نوجوانان خبر داد.

محمود برآبادي نويسنده ادبيات کودک و نوجوان در گفتگو با مهر، گفت: «امير خرگوش» عنوان يکي از رمان‌هايم است که براي چاپ آماده مي‌شود. اين رمان درباره مسائل امروز نوجوانان است و شخصيت اصلي آن دانش‌آموزي است که در محله سه‌راه شکوفه زندگي مي‌کند و حوادثي براي او و دوستانش به وجود مي‌آيد. اين کتاب در 100 صفحه، توسط انتشارات دانش‌نگار منتشر خواهد شد و در انتظار براي چاپ در سال آينده به سر مي‌برد.

وي افزود: رمان ديگرم، هم درباره نوجوانان است. اين کتاب که «راز باغ متروک» نام دارد، يکي از کتاب‌هاي مجموعه رمان نوجوان کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان است که جلد اول آن سال گذشته به چاپ رسيد و حالا قرار است جلد دوم آن منتشر شود. اين رمان داستان معلمي است که به دنبال پدربزرگش مي‌گردد و براي همين مقصود، به روستاي دورافتاده‌اي مي‌رود. در جلد اول اين کتاب، او نشانه‌اي از پدربزرگش پيدا مي‌کند و جلد دوم هم دربرگيرنده ماجراهايي است که در باغي که او رد پدربزرگش را در آن پيدا کرده، اتفاق مي‌افتد. اين کتاب هم در نوبت انتشار توسط کانون پرورش فکري است.

اين نويسنده در ادامه گفت: بازنويسي شهريارنامه براساس کتاب هشت گنبد نظامي هم اثر ديگري است که در انتظار چاپ دارم. اين کتاب هم که توسط انتشارات دانش‌نگار چاپ خواهد شد، بازنويسي يک داستان حماسي در مورد شهريار است که يکي از قهرمانان ايران و نوه رستم بوده است. اين اثر تصويرگري هم شده و در انتظار چاپ براي سال آينده است.

برآبادي گفت: اثر بازنويسي ديگرم، از عجايب‌نامه است که آن را براي انتشارا سوره مهر آماده کرده‌ام و اثر چهارم هم، يک رمان براي کودکان است. نام اين رمان «پيشي خالمخالي» است که داستان يک گربه است که تازه به دنيا آمده و از اطراف خود مي‌ترسد. اما به مرور اين ترس از بين مي‌رود. اين کتاب هم براي چاپ توسط انتشارات سوره مهر آماده مي‌شود.


بتمن و زنبور سبز بعد از 47 سال با هم ملاقات مي کنند

کمپاني هاي دي سي و داينامايت براي يک مجموعه کتاب هاي کميک جديد با يکديگر همکاري مي کنند تا براي اولين بار از دهه 1960 تاکنون، اين دو ابرقهرمان را در کنار هم قرار دهند.به گزارش ايبنا به نقل از هاليوود ريپورتر، هرچند تقريبا نيم قرن از آخرين همکاري اين دو ابرقهرمان در داستاني به نام «عدالت» مي گذرد، با اين حال بتمن و زنبور سبز يک بار ديگر در مجموعه اي جديد به نويسندگي کوين اسميت با هم کار خواهند کرد.مجموعه کميک «بتمن 66 با زنبور سبز ملاقات مي کند» توسط اسميت و همکارش رالف گارمن نوشته شده است و تاي تمپلتن کار طراحي هاي آن را انجام داده است. داستان اين مجموعه دنباله داستان سريال تلويزيوني سال 1966 بتمن خواهد بود که در آن اين دو ابرقهرمان همراه پيشخدمت باوفاي زنبور سبز يعني کيتو عدالت را براي دنيا به ارمغان مي آوردند.

اسميت درباره اين همکاري دوباره دو ابرقهرمان به مجله يو اس اي تودي گفت: مثل اين است که دوباره پنج سالتان شده باشد و بتوانيد تمام آن داستان هايي که در کودکي هنگام تماشا کردن سريال ها براي خود در ذهنتان درست مي کرديد را تبديل به واقعيت کنيد. قابليت انجام اين کار واقعا مانند اين مي ماند که حلقه اي ناتمام را به پايان برسانيد.گارمن نيز اين صحبت ها را تاييد کرد و با شوخي گفت که انگار تمام زندگي اش منتظر انجام اين کار بوده است.اين مجموعه کميک توسط کمپاني هاي دي سي انترتينمنت و داينامايت انترتينمنت به صورت مشترک منتشر خواهد شد و روز بيست و يکم ماه مي(آخر ارديبهشت) به عنوان يک کميک ديجيتال و يک ماه بعد در قالب کتاب چاپي در دسترس طرفداران کتاب هاي مصور قرار خواهد گرفت.


 تازه‌هاي نشر 

افشاي شخصيت ملانصرالدين با قلم سالار عبدي

کتاب پژوهشي «اتيمولوژي شخصيت ملانصرالدين» نوشته سالار عبدي منتشر شد. به گفته نويسنده، اين کتاب روشن‌کننده برخي از ابهام‌ها درباره شخصيت ملانصرالدين است._

عبدي در اين باره به ايبنا گفت: اين کتاب حاصل پژوهش چندساله من است که از بخش‌ها و قسمت‌هاي متعددي درباره شناخت شخصيت و چيستي و کيستي ملانصرالدين تشکيل شده است.

وي افزود: شخصيت ملانصرالدين در تاريخ اجتماعي و همچنين تاريخ ادبيات ايران بسيار مشهور و در عين حال بسيار مبهم است. اين کتاب مي‌تواند جواب برخي از اين ابهامات را به مخاطبان ارايه کند.

اين پژوهشگر در ادامه به بخش‌هاي مختلف کتاب «اتيمولوژي ملانصرالدين» اشاره کرد و گفت: «وجه تسميه ملانصرالدين»، «نصرالدين و جحا»، «تاريخ حيات ملا نصرالدين»، «رد پاي نصرالدين در آثار بزرگان»، «نصرالدين در آيينه اقوام و ملل»، «سير تاليفاتي که با محوريت نصرالدين به چاپ رسيده است»، «ويژگي‌هاي شخصيتي نصرالدين» و «نصرالدين و زندگي‌هاي امروزي» از جمله مباحث مطرح شده در اين کتابند. عبدي در پايان گفت: پژوهش من درباره ملانصرالدين رويکردهاي ديگر را نيز دربر مي‌گيرد که به دلايلي ترجيح دادم آن‌ها را در کتاب بعدي‌ام مطرح کنم.


 ادبيات 

نگاهي به زندگي و آثار جبران خليل جبران

او شاعر بود و فيلسوف

مهدي طوسي

جبران خليل جبران که بعد ها با نام کوتاه شده «خليل جبران» معروف شد- در سال 1883 در دهکده کوهستاني سرسبزي به نام بشري در شمال لبنان در يک خانواده مسيحي ماروني به دنيا آمد.

ماروني ها پيروان فرقه اي از مذهب کاتوليک هستند که در قرن پنجم ميلادي، به دست راهبي به نام مارون قديس پي ريزي شد و در خاورميانه گسترش يافت. امروز بيشتر مسيحيان عرب از اين فرقه اند. روحانيان کاتوليک ماروني بر خلاف روحانيان کاتوليک رومي حق ازدواج دارند، و مادر جبران خليل دختر بي سواد يک کشيش ماروني بود.

پدر جبران، که او هم جبران خليل نام داشت، مرد مسؤوليت ناشناسي از کار درآمد و خانواده اش را فقير و بي سرپرست گذاشت.

تحصيلات جبران خليل هم در کودکي ناگريز فقيرانه بود و کمابيش به خواندن ترجمه عربي کتاب مقدس و فرا گرفتن مبادي مسيحيت به زبان سرياني نزد کشيش دهکده منحصر مي شد. جبران تحصيلات جدي تر ولي نه چندان مفصل خود را بعدها در آمريکا- و نيز در سفر چهار ساله اي به لبنان انجام داد.

او با آن که در دوازده سالگي همراه با خانواده اش به آمريکا مهاجرت کرد و به تابعيت آمريکا درآمد، هميشه خود را لبناني مي دانست و با مردم لبنان همدردي داشت. پس از درگذشت جبران در چهل و هشت سالگي، در 1931، مردم لبنان جسد او را به کشورش باز گرداندند و پس از تشييع جنازه دو روزه اي او را در دهکده زادگاهش به خاک سپردند. امروز نام و آثار جبران خليل جبران در رديف افتخارات مردم لبنان است.رفتن خانواده جبران به آمريکا جزئي بود از يک موج مهاجرت تاريخي که در سال هاي پايان قرن گذشته بر اثر رکود اقتصادي و بيکاري وسيع ناشي از باز شدن کانال سوئز در خاور ميانه پيش آمد؛ مادر جبران خليل با خانواده بي سرپرستش به خيل مهاجران آمريکا پيوست و در تابستان 1895 به نيويورک رسيد، و سپس در محله عرب نشين و فقير جنوب شهر بستون ساکن شد.

او با دست فروشي و دوره گردي، و سپس با دکان داري، نان خانواده اش را در مي آورد. از خانواده او جبران خليل تنها بچه اي بود که توانست به مدرسه برود و سواد بياموزد.

در 1898 جبران خليل، با آن که هنوز تحصيلات انگليسي اش به جايي نرسيده بود، براي آموختن زبان و ادبيات عربي و فرانسوي به لبنان برگشت و تا 1902 در آنجا ماند. در اين سال ها استعدادهاي او در زمينه نويسندگي و طراحي رفته رفته آشکار شد و شخصيت خاص او شکل گرفت: جواني با موي بلند و لباس غير متعارف و روحيه و رفتار شيدا و شاعرانه، شيفته صلح و صفا، بيزار از ستم حکومت عثماني و بيگانه از تعاليم کليساي کاتوليک.اين جوان در آخرين سال اقامتش در لبنان با همکاري دوستي با نام يوسف الحويک مجله اي به نام المناره داير کرد؛ در اين نشريه بود که نخستين نوشته هاي عربي و طرح هاي سياه قلم او منتشر شد. در بهار 1902 او براي پيوستن به خانواده اش به آمريکا برگشت.در بهار 1904 نمايشگاهي از طرح هاي سياه قلم جبران در بستون بر پا شد و مورد توجه منتقدان هنري را گرفت؛ اما اهميت بيشتر اين نمايشگاه، از لحاظ خود جبران، در آن بود که او را با زني به نام مري هسکل آشنا کرد. مري ده سال از جبران بزرگ تر بود، و در زندگي ادبي جبران نقش مهمي بازي کرد، زيرا او بود که جبران را تشويق کرد که به جاي ترجمه آثار عربي اش به انگليسي، مستقيماً به زبان انگليسي بنويسد، و خود او ويرايش نوشته هاي انگليسي جبران را بر عهده گرفت.مري هسکل حتي دفتر خاطرات روزانه اي درست کرد که جزئيات ديدارها و گفت و گوهاي خود را با جبران در آن مي نوشت. اين خاطره نويسي هفده سال، يعني تا مرگ جبران در 1931، ادامه يافت. بعدها دفتر خاطرات روزانه مري هسکل به عنوان بزرگ ترين منبع اطلاع نويسندگان زندگي نامه هاي جبران خليل جبران شناخته شد.

مشهورترين اثر "جبران" پيامبر مشتمل بر 26 مقاله شاعرانه است که در دهه 1960 در آمريکا بسيار محبوبيت يافت .


 نغمه 

غزلي از استاد شهريار

در دياري كه در او نيست كسي يار كسي

كاش يارب كه نيفتد به كسي كار كسي


هر كس آزار منِ زار پسنديد ولي

نپسنديد دلِ زار من آزارِ كسي


آخرش محنت جانكاه به چاه اندازد

هركه چون ماه برافروخت شبِ تارِكسـي


سودش اين بس كه به هيچش بفروشند چو من

هر كه باقيمت جان بود خريدار كسي



 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
فرهنگ و هنر
گالري
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون