جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 2838- تاریخ : 1392/05/07 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران(دوشنبه)

قادر طهماسبي(فريد):
جهت‌گيري‌ شاعر بايد نقد اجتماعي باشد


خبر ادبي


تازه‌هاي نشر


نغمه


 قادر طهماسبي(فريد):
 جهت‌گيري‌ شاعر بايد نقد اجتماعي باشد 

 
فارس: قادر طهماسبي متخلص به فريد شاعر و محقق معاصر است اشعار وي غالباً داراي رويکرد انتقادي، اجتماعي هستند. سراينده آثار «عشق بي غروب»، «به رنگ خون»، «شکوفه‌هاي فرياد»، «پري ستاره‌ها»، «پري شدگان»، «ترينه‌ها»، «پري بهانه‌ها»، «تلاوت» و ... نيمه ماه مبارک رمضان همزمان با ميلاد کريم اهل بيت به همراه جمعي از شاعران اين مرز و بوم خدمت مقام معظم رهبري رسيده است.از وي درباره حال و هواي اين جلسه و مسئوليت هنرمندان در قبال مسائل اصلي کشور و انقلاب اسلامي هم صحبت شديم که در ادامه مي‌آيد.

*

در ابتدا از حال و هواي اين جلسه و ديدار با رهبري بفرماييد.

عده‌اي از شعرا در اين مراسم حضور يافتند و همه تشنه ارائه آثار بودند و شعرهاي متعدد و متنوعي را آماده کرده بودند و چند مهمان هم از کشورهاي تاجيکستان و هندوستان و چند کشور فارسي زبان حضور داشتند. در اين جلسه سعي شد فرصت بيشتري به جوانان داده شود.

**

همانطوري که مقام معظم رهبري هم فرمودند يکي از رسالت‌هاي شاعران پرداختن به موضوعات اجتماعي است، شما اين موضوع را به چه شکلي ديديد؟

شاعر در هر موقعيتي که باشد در برابر جامعه خود رسالتي دارد و اين موضوع در ميان آثار شاعران کمرنگ بود، البته من خود هم شعر سياسي و اجتماعي نخواندم و در شعرهاي اجتماعي هم که خوانده شد آثار برجسته‌اي که انتظار مي‌رفت نشنيدم و من را قانع نکرد.

**

شما به عنوان شاعر انتقادي و اجتماعي شناخته مي‌شويد، خود شما چرا شعر انتقادي نخوانديد؟

زمان کوتاهي بود و عده زيادي مي‌خواستند شعر بخوانند و منم شعر کوتاهي خواندم که مورد تفقد قرار گرفت.

**

شما اشاره کرديد که از شعرهايي که خوانده شد رضايتي نداشتيد، چرا؟

شعرها نسبت به 10 سال گذشته پيشرفت زيادي داشته است اما انتظار بيشتري مي‌رفت.

**

در احوالات اين دوره و زمانه شعر انتقادي نسروديد؟

جاي تغيير و انتقادات هست اما چون در پايان دولت دهم هستيم و هنوز دولت جديد نيامده است،‌ نمي‌توان سخني گفت. بايد صبر کنيم تا ببينيم دولت جديد در راستاي اهداف و پاسداشت اهداف انقلاب هست يا نه. کار شاعر تقديري نيست و جهت‌گيري‌هاي شاعر بيان نقدهاي اجتماعي است. **

همانطوري که خودتان متذکر شديد شعرهاي انتقادي کمي‌ مي‌بينيم، در حاليي برخي منتقد اوضاع کشور هستند؟

به نظر دولت دهم هر چه در توان داشت انجام داد و شاعر هم حرف زيادي براي گفتن نداشت. مشکلات اقتصادي هم به دليل تحريم‌ها است و جايي براي نقد نماند. کار شاعر انتقاد است و در سنگري که هست نبايد آن را حفظ کند تا ارزش‌ها فراموش نشود.

**

در بخشي از بيانات رهبري مي‌بينيم که به شرح دلتنگي‌ها و عدم افراط در بيان احساسات اشاره مي‌کنند.

بخشي از وظايف شاعر شرح دلتنگي‌ها است و بايد مسائل اجتماعي را در قالب دلتنگي‌هاي خود بيان کند و بر روي حس شاعرانه خود کار کند و شاعر بايد از نوعي عرفان کابردي بهره ببرد، عرفاني که در جامعه ساري و جاري است. در گذشته شاعران عارف و عارفان شاعر زيادي داشتيم و هميشه عرفان با شاعران همراه بوده است که اين موضوع تا حدي به دليل عدم تفکيک در دروس بود اما در حال حاضر علم به حد زيادي تقسيم بندي شده است و بسياري از شاعران از عرفان فاصله گرفتند.

**

آيا جدا شدن عرفان از شعر باعث سطحي شدن اشعار شاعران شده است؟

بله، شعر از لحاظ ادبي و الفاظ و استخدام از واژه‌هاي جديد غني شده است و صنعت ادبي پيشرفت داشته است اما به دليل دور شدن از عرفان شعرها ديگر جان لازم را ندارد. شعري که جان داشته باشد در جان شنونده مي‌دمد و در او اثر مي‌گذارد و با خود همراه مي‌کند اما در حال حاضر اين موضوع کمرنگ شده است و مشکلات موجود را در شعرها نمي‌بينيم يا شعرهاي انتقادي هم که سروده مي‌شود اثر گذاري لازم را ندارد.

**

جاي خالي مسائل معنوي در ميان شعرا به اين موضوع دامن زده است؟

بله، شاعر بايد با خدا و خودش خلوت داشته باشد و مسائل معنوي را در خود تقويت کند تا کلامش اثرگذار شود، شاعري که راه تعالي و تزکيه را بپيمايد جلوه‌اي از نو را در شعر خود متجلي خواهد کرد. اما در حال حاضر عده‌اي به طمع نان و نام به شعر روي آوردند و شاعر واقعي در حاشيه مي‌رود در حاليکه بار رسالتي بر عهده شاعر است و اين کم شده است.

عاشقي مراتبي دارد و تا اين راه تعالي کسب نشود به جايي که در ديگران اثرگذار شويم نمي‌رسيم. صرفا با بافتن الفاظ در کنار هم و ساختن جملات شاعري و در نظر گرفتن يک سري مفاهيم اتفاقي نمي‌افتد. ما در شعر فقير هستيم و اميدوارم در نسل‌هاي آينده اين فقر جبران شود.

**

شعرا در گذشته اثرگذارتر بودند و در جان آدمي گاه آتشي مي‌افروختند و در اين زمينه مي‌توان به شعر خود شما اشاره کرد که در جان عده بيشماري آتشي افکند.شعرا در گذشته کار چند رسانه را انجام مي‌دادند و يادم هست در ميان جمعيت‌هاي هزاران نفري شعر مي‌خواندم و مردم همه گريه مي‌کردند. بايد از شعر انتظاراتي داشت و وقتي شعري در مجلس خوانده مي‌شود نبايد از مجلس دست خالي برگشت و بايد تحول را ديد. در زمان دفاع مقدس وقتي شعري خوانده مي‌شد د عمق وجود بسياري اثر مي‌گذاشت و با يک شعر عده بسياري حرکت مي‌کردند، الان هم دوران جنگ تمام نشده است و با يک شعر بايد حرکت ايجاد کرد. جامعه ما هنوز در دوران جنگ است و فقط از شکل سخت افزاري به نرم افزاري تبديل شده است و شکل جبهه عوض شده است و امروز بهانه کم نيست. وقتي مرد گروه گروه کشته مي‌شوند و به شهادت مي‌رسند چطور شاعران سکوت کرده‌‌اند. همين امروز هم من با هر شهيدي شهيد مي‌شوم و در دلم آتشي مي‌افتد. ما در حال حاضر به آرامش نسبي رسيديم اما نيابد حرکت‌هاي دشمن را فراموش کنيم و يادمان باشد که جبهه‌ها عوض شده‌اند.

سِرّ ني در نينوا مي ماند اگر زينب نبود

کربلا در کربلا مي ماند اگر زينب نبود

چهره‌ي سرخ حقيقت بعد از آن طوفان رنگ

پشت ابري از ريا مي ماند اگر زينب نبود

**

در حال حاضر مجموعه شعري در دست چاپ داريد؟

داستان تلاوت 2 آخرين اثري است که از من منتشر شده است که به ميدان آوردن عشق و محبت و دوستي و مسايلي است که در اين سال‌ها مي‌ بينيم يک مقدار اين مقوله‌ها کمرنگ مي‌شوند. بعضي‌ها مي‌گويند چرا سياسي نيست؟ چرا به اين لطافت؟ من مي‌گويم امروز جامعه به اين مولفه‌ها بيشتر نيازمند است. من يادم هست که روزهاي اوايل انقلاب و جنگ چقدر مردم به هم عشق داشتند. اينها يادم هست و وقتي امروز جامعه را با آن موقع مي‌سنجم، مي‌بينم اين مسئله نان را به نرخ روز خوردن يک مقدار دارد پر رنگ‌تر مي‌شود! بالاخره ما به عنوان شاعر تا يک اتفاق پررنگ‌تر نشده بايد حرفمان را بگوييم.

**

يعني فعلا به شعر نمي‌پردازيد؟

در جاي خودش شعر هم گفتم. يک سري اشعار که شعرهاي آييني من است -با ارادتي که به ائمه اطهار داريم- اين شعرها هنوز چاپ نشده است. ما گداي اهل بيتيم و هرچه هم مي‌خوريم از سفره اهل بيت مي‌خوريم. يک قسمت ديگر اشعارم به مسائل ديگر مي‌پردازد.

**

بر خلاف آنچه انتظار مي‌رفت که رمان شما سياسي و بالحني تندي باشد اما آثار شاعرانگي در اين آثار ديده مي‌شود.من هم مي‌توانستم رماني بنويسم و سر و صدا ايجاد کنم، اما با همان لحن شاعرانه و زبان شعري‌ام، اين کتاب را نوشتم. گفته مي‌شود برخي کارها سياسي هستند و حمايت مي‌شوند.

چون زبان اشعار من روايي است، در اين کتاب هم زبان شعر را به کار گرفتم که اين شيوه در نوشتن رمان کمتر استفاده مي‌شود. رمان‌نويسي به اين شکل زياد متداول نيست، ولي در حال حاضر کارهايي به اين شکل انجام مي‌شود. نکته‌اي که عده‌اي از دوستان به من گوشزد کردند، اين بود که فصلي از رمان رنگ و بوي سياسي پيدا کرده است.

**

ممنون از وقتي که در اختيار ما گذاشتيد، اگر مطلبي داريد بفرماييد.

امروز اگر در جامعه مشکلاتي داريم جاي يک چيزي خالي است و آرزوي من اينست که اثر خوب و برجسته بسرايم و در جامعه رها کنم و اين موج فراگير شود. وقتي معنويتي باشد اثرگذار خواهد بود.


 خبر ادبي 

شعر رمضان در پاتوق‌هاي شعر

نظرآهاري: با لقمه‌هاي نور و کلمه مفهوم حقيقي زندگي را دريابيم

عرفان نظرآهاري، شاعر و نويسنده معتقد است که شعرخواني و تجربه حضور در مناسبات ماه رمضان تجربه بهره بردن از لقمه‌هاي نور و کلمه است. وي در اين باره گفت: در اين ماه عزيز امکان مواجهه با مفهوم واقعي زندگي بيشتر است و جلسات شعرخواني در ماه مبارک رمضان فرصتي است براي تأمل، تدبر و تجربه کردن دانايي و بصيرت و شعور.

به گزارش ايبنا، نظرآهاري گفت: شعر از نظر ما آيينه دانايي و شعور است و اين ماه فرصتي است تا مخاطبان تشنه لب خودشان را در اين آيينه به تماشا بنشينند. در ماه رمضان خويشتن‌داري را از جنبه‌هاي مختلف تجربه مي‌کنيم، اما لازم است که در کنار سفره‌اي ديگر هم بنشينيم و لقمه‌هاي نور و کلمه را بنوشيم.

اين شاعر گفت: نوشيدن جرعه‌اي از دانايي و خوردن طعام از جنسي ديگر کار ساده‌اي نيست و به گمانم تنها شعر مي‌تواند اين خوراک دانايي را به ما بدهد. جلسات شعر هم براي انتقال همين تجربه است، اما قبل از هر چيز بايد ببينيم که توقع ما از جلسات شعر چيست. گاهي بسنده مي‌کنيم به حس خوشي که از اين جلسات نصيبمان مي‌شود. نبايد فراموش کنيم که شعرخواني و تجربه حضور در اين جلسات، جست‌وجو به عمق مضاميني است فراتر از اين حس خوش و آن مواجهه انديشمندانه با مفهوم زندگي است. به ويژه در اين ماه عزيز که امکان مواجهه با مفهوم واقعي زندگي بيشتر است.

وي افزود: چه خوب مي‌شد که اين جلسات رويکرد عميق‌تري را به مفهوم شعر در معرض تجربه قرار مي‌داد و اين امکان فراهم مي‌شد که شعر تبديل شود به پنجره‌اي براي فهم بهتر خود، خدا، جهان و پديده‌هاي هستي.نظرآهاري گفت: اين کار فراهم نمي‌شود مگر با گپ و گفت‌هاي جهت‌دار و به چالش کشيدن مفاهيم اساسي بشري و نگاهي از سر معرفت به انسان و ماجراهايش. در جلسات شعرخواني اين امر کمتر اتفاق مي‌افتد. شايد اگر اين جلسات علاوه بر توجه به شعر معاصر، فرصتي را براي تجربه شعر کلاسيک –ميراث معنوي و عرفاني و ديني ما- فراهم کند، بتوانيم به تحقق اين آرزو که اي کاش در اين جلسات تجربه مثنوي خواني و تصويرپردازي‌هاي مولانا را از مفهوم مناجات، رمضان و روزه داشته باشيم، کمک کنيم. مي‌توانيم از تجربه‌هايي که در کتاب «حديقه الحقيقه» سنايي و يا آثار عين القضات و امام محمد غزالي آورده شده، بار ديگر استفاده کنيم.


شهرام شکيبا: شعر سفارشي و ساختگي براي رمضان نسراييم

شهرام شکيبا، شاعر معتقد است که در ماه مبارک رمضان شعرهاي نيايشي کمتر ارايه مي‌شود و بر لزوم استفاده از شعرهاي شاعران کلاسيک فارسي در اين مناسبت تاکيد کرد. اين طنزپرداز در اين‌باره گفت: در اغلب محافل ادبي، شعري که واقعا از دل برآيد کمتر ديده‌ام؛ اغلب اين شعرها يا سفارشي‌اند يا شاعر به طور ساختگي و کوششي آن‌ها را سروده است.-

به گزارش ايبنا، شکيبا گفت: در اغلب محافل شعري، شعر ساخته مي‌شود و کوچکترين ذوق هنرمندانه در آن‌ها نيست.

وي گفت: در قديم رسم بر اين بود که در پاتوق‌هاي ادبي شعرهاي ديگران و بزرگان آسمان ادب را مي‌خواندند و کسي شعر خودش را نمي‌خواند، اما امروز در محافل ادبي و پاتوق‌هاي شعر در ماه مبارک رمضان، حضار شعرهاي خودشان را مي‌خوانند.

وي گفت: ماه رمضان زمان مقدسي براي سرودن شعر است و بهترين زمان هم براي شاعر زمان سرايش است. از اين ماه مي‌توان نهايت استفاده را برد. ماه رمضان ماه رابطه عاشقانه داشتن با خدا و ماه معنويت است. رمضان فرصتي است تا شاعران با خداوند عشق‌ورزي کنند.اين شاعر توضيح داد: شعري که اومانيستي است، جنبه معنوي ندارد. براي چنين شاعري فرق نمي‌کند که در ماه رمضان شعر بگويد يا در ماهي ديگر، اما ديدگاه مذهبي حکم مي‌کند که ما در ماه رمضان، درباره نماز و روزه و عبادت‌هاي ويژه اين ماه سخن بگوييم.

نويسنده «دو تخم مرغ در مه» افزود: معمولا شعرا در دواوين شعري در مقدمه خود بيشتر توحيديه و بعد نعت رسول اکرم(ص) و سبب نظم کتاب را مي‌نويسند. به فراخور اين‌که شاعر شيعه باشد يا اهل تسنن، شعرهايي هم درباره مذهبي که آن‌ها اعتقاد دارند نوشته مي‌‌شود و نيايش در لابه‌لاي برخي از اين کتاب‌ها ديده مي‌شود.

از شکيبا پيش از اين مجموعه‌هاي طنز «صفحه آخر» و «دو تخم مرغ در مه» را خوانده‌ايم.


 تازه‌هاي نشر 

منظومه حماسي و عاشقانه «سام‌نامه» منتشر شد

منظومه حماسه‌اي و عاشقانه «سام‌نامه» بر محور عشق سام، جهان پهلوان ايراني به پريدخت، دختر فغفور چين، در انتشارات ميراث مکتوب منتشر شد.

به گزارش فارس، منظومه «سام نامه» حماسه‌اي عاشقانه است که بر محور عشق سام، جهان پهلوان ايراني، به پريدخت، دختر فغفور چين، شکل گرفته است. اين اثر به خاطر آميختگي با هماي و همايون تاکنون به اشتباه به خواجوي کرماني نسبت داده شده بود؛ اما مصحّح در مقدّمه ثابت کرده است که سام نامه از او نيست و احتمالاً توسّط چند نفر در فاصله زماني قرن هشتم تا يازدهم سروده شده و سراينده يا سرايندگان اين اثر خواسته‌اند با آوردن شرح دلاوري‌ها، پهلواني‌ها و دلدادگي‌هاي سام به زعم خود خلأ موجود در شاهنامه پيرامون اين شخصيت را پر کنند.

هرچند اين اثر به لحاظ ويژگي‌هاي سبکي، زباني و ادبي متن يکدست و همگوني ندارد، اما بخش هايي از آن گنجينه با ارزشي از اطّلاعات اساطيري، واژه‌هاي کهن و صنايع ادبي است.

منظوم? سام نامه، جديدترين اثر از انتشارات مرکز پژوهشي ميراث مکتوب به تصحيح وحيد روياني است که در 784 صفحه به قطع وزيري به چاپ رسيده، و بهاي آن 39 هزار تومان است.

علاقمندان مي‌توانند براي تهيه اين کتاب با واحد فروش مرکز تماس حاصل فرمايند يا از طريق فروشگاه اينترنتي مرکز نسبت به خريد آن اقدام نمايند.نسخه چاپيارسال به دوستان


به قلم عليرضا پناهيان

چاپ هفتم کتاب «شهر خدا؛ رمضان و رازهاي روزه‌داري» منتشر شد

انتشارات «بيان معنوي» کتاب «شهر خدا؛ رمضان و رازهاي روزه‌داري» عليرضا پناهيان را براي هفمين بار تجديد چاپ و روانه بازار کتاب کرد.

به گزارش فارس ، چاپ هفتم کتاب «شهر خدا؛ رمضان و رازهاي روزه‌داري» تأليف «حجت الاسلام و المسلمين عليرضا پناهيان» از سوي انتشارات «بيان معنوي» منتشر شد.

در پشت جلد کتاب «شهر خدا؛ رمضان و رازهاي روزه‌داري»، آمده است: کتاب «شهر خدا» صرفاً دربار? اسرار و آداب ماه رمضان نيست؛ بلکه به تناسب رازهاي اين ماه، به برخي پرسش‌هاي کليدي جوانان پاسخ مي‌دهد و عملاً «دوره‌اي مختصر از مباحث معنوي و اخلاقيي» را ارائه مي‌کند.

• دستورات ديني چگونه موجب رشد روحي و معنوي ما مي‌شوند؟

"عمل" چگونه و با چه مکانيزمي بر «علائق» و «انديشه‌هاي» ما تأثير مي‌گذارد؟

• چرا در دينداري هميشه مجبوريم با اميال طبيعي خود مبارزه کنيم؟

• اگر اميال و کشش‌هاي طبيعي ما بد هستند، چرا خدا از اول آنها در وجود ما قرار داده است؟

• مراحل سه گان? يک برنامه معنوي مستمر چيست؟ و در هر مرحله به چه نکاتي بايد توجه کرد؟

• چرا کسي که هنوز يقين و ايمان کافي ندارد، بايد عمل انجام دهد؟

• در طول يک برنامه معنوي مستمر، خستگي و بي‌نشاطي در عبادت پديد مي‌آيد. اين نشان? چيست؟ خوب است يا بد؟ چه بايد کرد؟

• آيا عبادت بي‌لذّت در تقرّب به خدا واقعاً اثر دارد؟ چطور؟

• چرا خيلي‌ها زندگي اهل تقوا را سرد و بي‌مزه مي‌دانند؟

• عامل دلزدگي از تقوا چيست؟ و چگونه مي‌توان به تقوا علاقه‌مند شد؟

اين کتاب که مجموعه‌اي از سخنراني‌هاي حجت‌الاسلام پناهيان است در فصل‌هاي نظير «آشنايي با شهر»، «ضيافت»، «اذن ورود»، «رمضان برتر»، «روش‌هاي تربيتي رمضان»، «زکات روح»، «گوهر اخلاص»، «ميوه حکمت» و «شايد تقوا» بحث خود را ادامه داده است.


"آب‌نبات هل‌دار" با لهجه خراساني از چاپ درآمد

تازه‌ترين رمان مهرداد صدقي با عنوان «آب‌نبات هل‌دار» از سوي انتشارات سوره مهر منتشر شد.

به گزارش خبرنگار مهر، آب‌نبات هل‌دار رمان طنزي است به قلم مهرداد صدقي که در جغرافياي خراسان شمالي روي مي‌دهد و از زبان کودکي بجنوردي روايت مي‌شود.ماجراي داستان درباره به اسارت گرفته شدن يکي از اعضاء خانواد‌ه‌اي است که اين کودک در آن عضويت دارد و به تعبير نويسنده اين اتفاق براي او يک شب چله طولاني به وجود مي‌آيد که با آزادي برادرش اين شب طولاني به بهار تعبير و تشبيه مي‌شود.

آب‌نبات هل‌دار با وجود حجم قابل توجه خود که بالغ بر 400 صفحه است به دليل بيان صميمي و لحن طناز خود و نيز استفاده به‌جاي نويسنده از عبارت و اصطلاحات زبان محلي مردم خراسان اثري خوشخوان از کار در آمده است.

صدقي که پيش از اين نيز اثري طنز به عنوان «نقطه ته خط» منتشر کرده است درباره تفاوت اين رمان با اثر قبلي خود مي‌گويد: فرم نگارش در «آب‌نبات‌هاي هل‌دار» منسجم است، در صورتي که در «نقطه ته خط " نثرهاي متفاوتي در قالب يک کتاب گردآوري شده بود.رمان آب‌نبات هل‌دار با شمارگان 2500 نسخه و قيمت 14900 تومان منتشر شده است.


 نغمه 

منوچهري دامغاني

چو از زلف شب بازشد تابها

فرو مرد قنديل محرابها

سپيده‌دم، از بيم سرماي سخت

بپوشيد بر کوه سنجابها

به بانگ نخستين از آن خواب خوش

بجستيم چون گو ز طبطابها

عصير جوانه هنوز از قدح

همي‌زد بتعجيل پرتابها

از آواز ما خفته همسايگان

بي‌آرام گشتند در خوابها

برافتاد بر طرف ديوار و بام

ز بگمازها نور مهتابها

منجم به بام آمد از نور مي

گرفت ارتفاع سطرلابها


 
اجتماعي
جوان و جامعه
ويژه
فرهنگ و هنر
گالري
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون